කණ්නාඩියෙන් පස්ස බලනකොට පේන්නේ අනාගතය

මහේෂ් හපුගොඩ 

ඉතිහාසය ඇතුලේ සාර්ථක අවසන් සංග්‍රාමයක් වෙනුවෙන් සේනා සම්පාදනය කරලා ඒ වෙනුවෙන් මාර වෙහෙසක් වෙන්නේ වළගම්බා. ඒක එක්තරා ගරිල්ලා අත්දැකීමක් අද දවසේ අර්ථයෙන් ගත්තම. ඒ මහන්සිය වගේම වළගම්බා ආපසු අනුරාධපුරයට ඇවිල්ල ඒ සංග්‍රාමය අවසානයක් දක්වා සාර්ථකව අරන් ගියා. 

ඒ වගේම තමයි වළගම්බා හැංගිලා හිටියේ වැඩිපුරම ගල් ගුහාවල. ඒ කියන්නේ ලංකාවේ මධ්‍යම කඳුකරය ආසන්නයේ සබරගමු පළාතේ බොහොමයක් ගල් ගුහාවල. ඒ ගල්ගුහා වල කුඩා කුඩා පන්සල් දකින්නත් පුළුවන් (cave temples). ඒවා ඔක්කොම කෙරෙව්වෙත් වළගම්බා. ඒ පන්සල් අද හොඳ තෝතැන්නක් ඓතිහාසික 'ගුහා සංචරණය' ලංකාවේ ප්‍රවර්ධනය කරන්න (cave tourism). 

ගල් ගුහා මතක් උනේ ඉතිහාසය අද දවසේ ඉඳන් පසු අර්ථකතනය කරන්න ගත්තම විමුක්තිගේ ''අහසින් වැටෙයි'' ඊයේ තරංගනී ශාලාවේ ආයෙත් බලල. 

අහසින් වැටුණු කතා නායකයා මේ මහා ඩිස්තොපික ඝාතන සෙවනැල්ලෙන් බේරෙන්න කරන්නේ ගහක තියන ගුලකට රිංගන එක. ඒකට රිංගල ජීවිතේ බේරගන්න හදන එක. පස්සේ පුළුවන් 'මාමල' මරන්න. දැන් ඕනි පණ බේරාගන්න. මේ ගුහාව (ගුල) විමුක්ති ගෙනෙන්නේත් ඉතිහාසයේ මොකක්දෝ කුමාරයෙක්ගේ කතාවක් පදනම් කරගෙන. 

ඒ කියන්නේ කණ්නාඩියෙන් පස්ස බලනකොට (A) ඇත්තටම පේන්නේ අතීතය නෙවෙයි (B) වර්තමානය (Not B). වෙන විදියකට කිව්වොත් අතීතය නොවන දෙය. මෙන්න මේක තමයි විමුක්ති මේ ෆිල්ම් එකෙන් ගේන්න හදන ප්‍රවාදය. A කියන ස්ථානයේ ඉඳල පසු ආවර්තිතව B දෙස බලනකොට පේන්නේ B නෙවෙයි. වෙනත් දෙයක්. C වෙන්නත් පුළුවන්. 

මේ අනුව අනාගතයේ අර්ථයෙන් අද දවසේ හොයාගන්න ගුහාව වැදගත්. බයේ රිංගලා ඉන්න නෙවෙයි. අවස්ථාව එන කල් පසුබහින්න. වළගම්බා කළා වගේ.

මේ අනුව කතා නායකයා 'අහසින් වැටිලා' ටවුමේ අලකලංචි මැද්දෙන් යන්නේ ගමට. ස්වභාවධර්මය දෙසට. ස්වභාව ධර්මයේ තිබෙන ගහක තමයි අවසන් සැඟවුම් ස්ථානය තෝරාගන්නේ. හරියට මවගේ ඇකය වගේ. නැත්නම් ගර්භාෂය වගේ (womb). අතර මඟදී වුණත් උදව්කරන්නේ වයසක අම්මා කෙනෙක්. දුටුගැමුණුට කළා වගේ. 

නමුත් විමුක්ති අර ජැක්සන් ඇන්තනී ගෙනාපු ඉතිහාසයෙන් සාර්ථකව වෙනස් වෙනවා. ඒක වැදගත්. 

මේක ලංකාවේ අරගල ඉතිහාසය එක්ක සැසඳෙනවා. ජවිපෙ වගේම විමුක්ති කොටි කියන පාර්ශව දෙකම තෝරාගත්තේ කැලේ. 

නගරය තෝරා ගත්ත ගෝල්ෆේස් අරගල මොඩලයට අල්ලාගෙන ඉන්න පුළුවන් උණේ මාස තුනක් විතරයි. වන්නි කැලේ කොටි අවුරුදු තිහක් අල්ලාගෙන හිටිය. ජවිපෙ අවුරුදු ගණනක් අල්ලාගෙන හිටිය.

ඒ නිසා මම අවිඥාණිකව මෑතදී ලිව්වා ආයේ අරගල කරන්න කොළඹ එන්න එපා කියල. විමුක්ති කියන්නෙත් ඊට ටිකක් සමාන අදහසක්. මේ ෆිල්ම් එක 2009 කරනකොට කොටි සංවිධානය අවසන් වෙලත් නැහැ. ගෝල්ෆේස් කියල එකක් දැකල තිබ්බෙත් නැහැ. බංකොලොත් ලංකාවක් කියල එකක් දැනගෙන හිටියෙත් නැහැ.

ඒ නිසා විමුක්තිගේ ෆිල්ම් එක ස්ථානගත වෙන්නේ කාලයට නිරපේක්ෂක තැනක. සාපේක්ෂව නිරපේක්ෂක තැනක. එහෙම ෆිල්ම් මේ කාලයේ කෙරෙනවා අඩුයි. ඒ ෆිල්ම් එක තනිකර රූපකයක්. ගිහිල්ල බලන්න.

Read More

සාහිත්‍ය මාසය වෙනුවෙන් ඉතාලි කෘති දෙකක් සිංහලට

ඉතාලි ජාතික ලේඛිකා සුසන්නා තමාරෝගේ ‘ෆලෝ යුවර් හාට්‘ සහ ‘ටයිගර් ඇන්ඩ් ද ඇක්‍රෝබැට්‘ කෘතීන් දෙක ලේඛිකාවක හා කෙටි චිත්‍රපට නිර්මාණ ශිල්පිනියක වන නිපුනිකා ප්‍රනාන්දුගේ පරිවර්තන කෘතීන් ලෙස සාහිත්‍ය මාසයේදී එළිදැකීමට නියමිතය.  ‘ෆලෝ යුවර් හාට්‘ කෘතිය ‘හදවතට ඉඩදෙන්න‘ ලෙසින්ද ‘ටයිගර් ඇන්ඩ් ද ඇක්‍රොබැට්‘ කෘතිය ‘කොටියා සහ පිනුම්ගසන්නා‘ යන නමින්ද සුභාවි ප්‍රකාශනයක් ලෙස පාඨකයින් වෙත තිළිණ වේ.  

ෆලෝ යුවර් හාට් කෘතිය ලොව පුරා මිලියන 16කටත් වඩා අලෙවි වී ඇති අතර විවිධ භාෂාවන්ට පරිවර්තනය වී ඇත. එම කෘතිය හදුන්වන්නේ කටවචනයෙන් ජනප්‍රියවූ කෘතියක් ලෙසයි.

මානව සම්බන්ධතා,සොබාදහම,ජීවිතයේ වැරදීම්,මගහැරීම් ආදී විවිධ මාතෘකා විශ්ලේෂනාත්මක ලෙස සාකච්ඡා කිරීම සුසන්නා තමාරෝගේ කෘතීන් හී විශේෂත්වයයි. විවිධ රටවල  සාහිත්‍ය රස විදගැනීමට රිසි පාඨකයින්ට මෙම කෘතීන් ඉතාමත් වැදගත්ය. 

‘හදවතට ඉඩදෙන්න‘ හා ‘කොටියා සහ පිනුම්ගසන්නා‘ කෘතීන් ද්විත්වය මෙවර කොළඹ ජාත්‍යන්තර පොත් ප්‍රදර්ශනයේදී පාඨක ජනතාව අතට පත්වෙනු ඇත. 

Read More

ඇඟිල්ල නෙවෙයි හඳ දිහා බලන්න රන්ජන්ගෙන් ඉගෙන ගනිමු

ඇත්තටම කපලා වෙන් කළාට පස්සේ පණ නැති කොටසක් බවට පත් උනත් ඒ පණ නැති කොටස පවා එය විසින් ම නටන්න ගන්නවා. එය විසින් ම ක්‍රියාත්මක වෙනවා. එය විසින් ම ආශාවේ අවසානය සොයා යනවා. 

මහේෂ් හපුගොඩ 

එකමත් එක කුමාරිකාවකට මැජික් සපත්තු දෙකක් හම්බ වෙනවා. ගොඩක් ලස්සන නිසා එයා ඒක පැළඳ ගන්නවා. හැබැයි පැළඳ ගත්ත වෙලාවේ ඉඳන් එයාට නටන්න ආශා හිතෙනවා. ඒ නිසා එයාට ඒවා ගලවන්න හිත දෙන්නේ නැහැ. දැන් මෙයා පුරා දවසක්ම නටනවා දැකපු එයාගේ වටේ හිටපු අයට තේරෙනවා මෙයාට මැරෙනකම්ම නටන්න වෙනවා කියල. මොකද එයාගේ ආශාව විසින් දැන් එයා මරණය දක්වා ගෙනියන්න ලඟයි. එයත් දන්නේ නැහැ එයා මැරෙන්න ලඟයි කියල. අන්තිමට රජ වාසලේ වධකයා ඇවිල්ලා එයාගේ කකුල් දෙක කපලා තමයි මේ කුමරිය මරණෙන් බේරා ගන්නේ. හැබැයි කකුල් කෑලි දෙක විතරක් එක්කත් අර මැජික් සපත්තු දෙක නටන එක නම් නැවතුණේ නැහැ...

ජිජැක් කියනවා මෙතන වෙන්නේ ඇය නැතුව උනත් ඇයගේ මදය (core) ක්‍රියාත්මක වෙන එක කියල. ඒකට තමයි රැඩිකල් ආශාව කියල කියන්නේ. මේ තමයි 'ඇයට වඩා වැඩි දෙය' යනුවෙන් මනෝ විශ්ලේෂණයේ හැඳින්වෙන්නේ. කැපුවත් මැරෙන්නේ නැති මිනිස් නොවන මිනිස් දෙය කියලත් මේකට කියන්න පුළුවන්. මෙන්න මේ 'නො-මිනිස්' කොටස කාටවත් යටත් කරන්න බැහැ. ඇත්තට සටන් කරන කොට මේ 'නොමිනිස්' කෑල්ල අවශ්‍ය වෙනවා.

ඇත්තටම කපලා වෙන් කළාට පස්සේ පණ නැති කොටසක් බවට පත් උනත් ඒ පණ නැති කොටස පවා එය විසින් ම නටන්න ගන්නවා. එය විසින් ම ක්‍රියාත්මක වෙනවා. එය විසින් ම ආශාවේ අවසානය සොයා යනවා. ටොම් ඇන්ඩ් ජෙරී වගේ නැවත නැවත උත්ථානය වෙනවා. හිස කඳින් වෙන් කළාට පස්සෙත් සිරි සඟ බෝ රජ්ජුරුවන්ගේ හිස දුගියා වෙත යනවා. ස්වයංක්‍රීයව. ඒක භෞතිකවාදයට අහු වෙන්නේ නැහැ. හැබැයි මනෝ විශ්ලේෂණයට අහුවෙනවා.

මේක කොළඹ ඉන්න බුර්ෂුවා කතානායක ලොක්කාට තේරෙන්නේ නැති නිසා 'කුණුහරප' වෙනුවට 'අසභ්‍ය' කියල රන්ජන්ට ඉඳගන්න කියනවා. රන්ජන් මොකක්දෝ පැහැදිලි කරන්න හදනවා හොරු ගැන. හැබැයි ඔක්කොම එයාගේ මැජික් සපත්තුවේ හිර වෙනවා. එයාගේ කකුල් කපල දානවා පක්ෂය විසින්. ඒත් මැජික් කකුල් ඇවිදින්න ගන්නවා. දැන් තියෙන්නේ හැමෝටම මැජික් එකක්.

රන්ජන් ගේ ආශා ගැටයෙන් මිදිලා අපිට එයා පෙන්නන දේශපාලනයේ අඳුරු අගාධය දකින්න බැහැ. එයා ඉල්ලන්නේ ඒක. මගේ ආශාවේ ඔයාලා හිරවෙන්න එපා කියන එක. ඇඟිල්ල නෙවෙයි හඳ දිහා බලපල්ලා කියන එක. හැබැයි හොරු වෙනුවට රන්ජන් දැක්ක ගමන් අපේ හිතට එන්නේ අම්මෝ මෙයා අර කට්ටිය එක්ක මොන තරම් ආතල් එකක් ගන්න ඇත්ද කියන පරිකල්පනය. මැජික් එක. අපේම ආශාව. එතැනින් එහාට යන්න අපි දන්නේ නැහැ. ෆැන්ටසි එක තරණය කරන්න බැහැ කියන්නේ ඒකට...

Read More

ජයලත් මනෝරත්න - රංගවේදියෙකුට එහා ගිය ප්‍රබුද්ධ මිනිසෙක්

මගේ හිතවත් චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂකවරයෙක් වරෙක කීවේ හොඳ නළුවෙකු වීමට නම් බොරු මානය නැතිව ඕනෑම චරිතයකට ආරෝපණය වීමට හැකියාව ඇත්තකු වියයුතු බවය. මනෝරත්නයන්ද එවැනි ප්‍රතිභාවක් සහිත කලාකරුවෙකි.

පාඨලී චම්පික රණවක

ජයලත් මනෝරත්නයන්ට අවසන් ගෞරව දැක්වීමට මම ඔහුගේ නිවසට (13දා) ගියෙමි. බොරලැස්ගමුවේ අබේරත්න මාවත වාහන වලින්ද, සුදු ඇඳගත් මිනිසුන්ගෙන්ද පිරී තිබිණ. මට එක්වරම මතක් වූයේ සෝමවීර සේනානායක මහතාගේ අවමඟුලය. වැල නොකැඩී ජනතාව එකී අවමඟුලටද සහභාගී විය. මනෝරත්නයන් සියලු සමාජ කණ්ඩායම් තුළ සනිටුහන් කර ඇති මතකය එකී ජනකායෙන් පෙනී ගියේය.

එච්.ආර්. ජෝතිපල මියගිය විට බොරැල්ල කනත්තට එක්වූ විශාල ජනගඟ ගැන ‘ජනප්‍රිය සංස්කෘතිය’ නමින් කතිකාවක් එකල ඇතිකලේ මගේ මතකයේ හැටියට සරත් අමුණුගම මහතා විසිනි. ජෝතිපාල හා විජය කුමාරතුංගයන්ගේ අවමඟුල්, අමරදේව හෝ මනෝරත්නයන් සමඟ සැසඳීමට නොහැක. මුල් ගණයේ කලාකරුවෝ ජනයාගේ හදවතේ කම්පනය සමඟ රැඳී සිටියහ. දෙවැනි ගණයේ කලාකරුවන් බුද්ධිය හා හදවත යන දෙතැනම රැඳී සිටියහ.

දක්ෂ රංගන ශිල්පියෙකු, දක්ෂ ගායකයෙකු ලෙස අප හඳුනාගන්නේ කවර මිණුම්දණ්ඩකින් ද? එකී මිණුම්දණ්ඩ ප්‍රබුද්ධ යැයි කියන විචාරකයින්ගේ බුද්ධිමය විවරණයද ? නැතිනම් හුදී ජනයාගේ හදවතේ විවරණයද?

මගේ හැඟීමේ හැටියට හොඳ කලාකරුවෙකු/කලාකාරිනියක වන්නේ ඕනෑම චරිතයක් හොඳින් නිරූපනය කළ හැකි අයෙක් වීමය. රජෙකු/රජ කුමරියක මෙන්ම සිඟන්නෙකු/සිඟන්නියක ලෙසද, තරුණ මදය සහිත පෙම්වතෙකු/පෙම්වතියක මෙන්ම මහල්ලෙකු/මැහැලියකටද හොඳින් ආරෝපණය විය හැකි තැනැත්තා හොඳ නළුවෙකු/නිළියක ලෙස මම හඳුනාගන්නෙමි.

ඒ අනුව ඕනෑම චරිතයකට ආරෝපණය විය හැකි ජයලත් මනෝරත්නයන් හොඳ නළුවෙකු වෙයි.

මගේ හිතවත් චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂකවරයෙක් වරෙක කීවේ හොඳ නළුවෙකු වීමට නම් බොරු මානය නැතිව ඕනෑම චරිතයකට ආරෝපණය වීමට හැකියාව ඇත්තකු වියයුතු බවය. ඒ අර්ථ නිරූපණයේද ඇත්තේ විවිධ චරිත සාර්ථකව නිරූපණයට ඇති හැකියාවය. එය ආකර්ශනීය රූපය, කටහඬ, සිනහව ආදියෙන් ඔබ්බට ගිය කුසලතාවකි.

මනෝරත්නයන්ද එවැනි ප්‍රතිභාවක් සහිත කලාකරුවෙකි.

මනෝරත්නයන් දේශපාලනිකව මා හඳුනාගන්නේ 2015 බල පෙරළියේදීය. බොහෝ ප්‍රබුද්ධ යැයි කියන කලාකරුවන් ධනයට, බලයට ඇති ලැදිකම දේශප්‍රේමයේ සඟවාගෙන ක්‍රියාකල අවස්ථාවක ජයලත් මනෝරත්නයන් නිර්භයව ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය හා නිදහස වෙනුවෙන් පෙනි සිටියේය. එහෙත් එකී ජනවරම ලබාගත් පාලකයින්ට මනෝරත්න වැනි මිනිසුන්ගේ කැපවීම වැටහී ගියේ නැත. ඔවුනට 2015 තවත් එක දේශපාලන ගේමක් හා ඩීල් වලට ලැබුණු වරමක් විය. අද අප සියලු දෙනා ගෙවමින් සිටින්නේ ඒ දුෂ්ට පාවාදීමේ ඵලවිපාකයන්ය.

ප්‍රාසාංගික කලාව මඟින් ඉක්මනින් තරු බවට පත්වී එයට වැඩි වේගයෙන් බැස යන නවක කලාකරුවන්ට ජයලත් මනෝරත්නයන් ගුරු තරුවකි.

එතුමාට නිවන් සැප ලැබේවා !

Read More

කෘතවේදී චාරිකාවක මතක සටහන්.!

ඓතිහාසික තන්තිරිමලය පිළිබඳව අපූර්ව විවරණයක් මා හට මුලින්ම කියාදෙනු ලැබුවේ කෘතහස්ත දේශප්‍රේමියෙකු වූ ඒලියන් ද සිල්වා මැතිතුමන් විසිනි. එතුමන් සිංහල භාෂාවට, සිංහලකමට අති විශාල මෙහෙවරක් ඉටුකළ විද්වතෙකි. 

පාඨලී චම්පික රණවක

මා රිමාන්ඩ් බන්ධනාගාරගතව සිටි පසුගිය කාලයේදී තන්තිරිමලේ රජමහා විහාරයේ නායක ස්වාමින්ද්‍රයන් වහන්සේ සමග ඉසුරුමුණිය රජමහා විහාරයේ නායක ස්වාමින්ද්‍රයන් වහන්සේ ඉකුත් ජනවාරි 19 වැනි ඉරිදා මා බැලීමට බන්ධනාගාරයට වැඩමකර තිබුණද, එදින ඉරිදා දිනයක් වූ බැවින් උන්වහන්සේලාට මා බැලීමට අවසර ලබාදී නොතිබිණි. දුරබැහැර සිට වැඩමකරන ලද රටේ ප්‍රමුඛ පෞරාණික පූජනීය ස්ථානවල ගරු කටයුතු ස්වාමින් වහන්සේලා අනතුරුව මාගේ නිවසට ගොස් නැවත සිය විහාරස්ථාන වෙත වැඩමකර තිබිණි. මෙම සිදුවීම පසුව දැනගත් මා හට බලවත් සංවේගයක් ඇතිවිය. එමනිසා, කෘතගුණ දැක්වීම අරමුණු කරගෙන පසුගිය දුරුතු පොහෝ දිනට පෙර දින තන්තිරිමලයට පැමිණි උන්වහන්සේ බැහැදැක අනුශාසනා ලබාගෙන, ඓතිහාසික තන්තිරිමලය පූජා භූමියද වැඳපුදා ගත්තෙමි. එම සංචාරය තුළ අසන්නට දකින්නට ලැබුණු දෑ මෙලෙස සිහිපත් කර සිටිමි.

තන්තිරිමලය, ගම්වැද්දන් හා ඒලියන් ද සිල්වා

ඓතිහාසික තන්තිරිමලය පිළිබඳව අපූර්ව විවරණයක් මා හට මුලින්ම කියාදෙනු ලැබුවේ කෘතහස්ත දේශප්‍රේමියෙකු වූ ඒලියන් ද සිල්වා මැතිතුමන් විසිනි. එතුමන් සිංහල භාෂාවට, සිංහලකමට අති විශාල මෙහෙවරක් ඉටුකළ විද්වතෙකි. විශේෂයෙන්ම ඉංජිණේරුමය වදන් සිංහලට පරිවර්තනය කිරීම පිළිබඳවද එතුමන්ට ඉතා පෘථුල දැනුමක් තිබිණි. එතුමන් වරක් මා සමග කියා සිටියේ ඔහු වරක් මෝටර් සයිකලයක් මිලදීගෙන රට පුරා සංචාරය කරන අතරේදී අනුරාධපුරයේ සිට තන්තිරිමලය දක්වා එදා තිබුණු ඉතා දුෂ්කර ගුරු පාරක් දිගේ ගමන්ගත් බවයි. තන්තිරිමලය ඇත්තේ අනුරාධපුරයත් මන්නාරමත් අතරය. එනම් මාන්තොට හා අනුරාධපුර අතරය. තන්තිරිමලය දක්වා ඔහු ගමන් ගනිද්දී ඔහුට හමුවී ඇත්තේ එම ප්‍රදේශවල ජීවත් වූ ගම් වැද්දන් ලෙසින් එකල හඳුන්වන ලද පිරිස්ය. 

මෙම ගම් වැද්දන් පිළිබඳ ප්‍රවෘත්තීන් රොබට් නොක්ස්ගේ කෘති වලද දැකගන්නට ලැබේ. නොක්ස් ලංකාවෙන් පලායන අවස්ථාවේදී මල්වතුඔය පසු කරද්දී ඔහුට මග පෙන්වන්නට ගම් වැද්දන් ඉදිරිපත් වූ බව දැක්වේ. ගම් වැද්දන් මෙරට සුවිශේෂී පිරිසක් වන අතර, ඔවුන් අතීත යක්ෂ වංශික පරම්පරාවෙන් පැවත එන්නන් බව බහුතරයකගේ විශ්වාසය වී තිබේ. මෙරට බහුතර ජනතාවගේ සහ වත්මන් වැදි ජනතාවත් අතර පුරුකක් ලෙස මෙම ගම් වැදි ජනතාව හඳුන්වයි. එදා, ඒලියන් ද සිල්වා මහතාට මාර්ගය පෙන්වා දී ඇත්තේද ගම්වැදි ජනතාවයි. තන්තිරිමලය පිළිබඳව ඒලියන් ද සිල්වා මහතා ගම්වැද්දන්ගෙන් විමසූ විට ඔවුන් පවසා ඇත්තේ ''කදිමට තැනූ බුදුරුව ඇති තැන නොවැ.." යනුවෙනුයි. සිංහලකම රැඳුණු ඒලියන් ද සිල්වා මහතාගේ විශ්වාසය වී ඇත්තේ නියම සිංහලකම සුරැකී ඇත්තේ ගම්වැද්දන් තුළ බවයි. සිංහලයන්ට සංස්කෘත සහ වෙනත් ඉන්දියානු භාෂා වලින් බලපෑමක් එල්ල වී තිබුණු බව ඔහුගේ මතය වී තිබිණි. ඒ අනුව පැරණි හෙළකුරු හා හෙළ භාෂාව ගම්වැදි ජනතාව වෙතින් සිංහලයන් වෙත සංක්‍රමණය වුණු බවද ඔහු පවසයි. කෙසේ වෙතත් මෙයින් පෙනී ගියේ තන්තිරිමලේ ඉතිහාස කතාවේ තවත් පැතිකඩකි. එක් පැත්තකින් යාපනයේ සිට පැරණි වාණිජ මාර්ගයත්, අනෙක් පසින් මාන්තොට සිට පැමිණි වාණිජ මාර්ගයත් එකට එක්වූ ස්ථානයක් ලෙස අතීතයේ තන්තිරිමලය සුවිශේෂී තැනක් වී තිබිණි. සඟමිත් තෙරණිය ජයශ්‍රී මහා බෝධීන් වහන්සේ වැඩම කරගෙන පැමිණීමේදී මෙම ස්ථානයේද ගතකළ බවට වාර්තාවල දැක්වේ.

මාන්තොට මුතු වෙළඳාම හා බලගතු රැජිණ කුවේණියද?

තන්තිරිමලය නායක ස්වාමින්ද්‍රයන් වහන්සේ සහ මා පසුව මාන්තොට විහාරයට පැමිණියෙමු. පැරණි මාන්තොට වරාය අසලම විහාරය පිහිටා තිබේ. මිහිඳු මහ රහතන් වහන්සේ එම ස්ථානයට වැඩමකළ බවත්, අනුරාධපුරයට යාමට පෙර මෙහි ගතකළ බවත් පුරාවිද්‍යාත්මක පැතිකඩකින්ද තොරතුරු දැක්වේ. පසුකාලීනව මෙම විහාරයට නුදුරින් කතෝලික පල්ලියක් ඉදිරිකිරීමට යාමේදී සිදුකළ කැණීම් වලදී මතුවූ පුරාවිද්‍යාත්මක සාක්ෂි තුළින් මෙය මාන්තොට පුරාණ විහාරය බවට සාධක තවත් තහවුරු වූ බව පුරාවිද්‍යා විශේෂ උපාධියක් ලැබ සිටින තන්තිරිමලේ චන්දරතන හිමියන් පවසා සිටියේය. ඉන් අනතුරුව අප ගියේ නටබුන්ව ඇති ඩොරික් බංගලාව බැලීමටය. කුසුමාසන දේවිය කලක් මෙහි රඳවාගෙන සිටි බවද අසන්නට ලැබුණි. අතීතයේ මෙම ප්‍රදේශය මුතු වලට ප්‍රසිද්ධියක් ඉසිලූ බවත් විදේශිකයන් දහස් ගණනක් මුතු වාරයේදී මන්නාරම වෙත පැමිණි බවට අතීත ඉංග්‍රීසි වාර්තාවල (ලෙනාඩ් වුල්ෆ්) දැක්වේ. අතීතයේ එක්තරා කාලයක මෙම කලාපයේ බලගතු රැජිණක් ජීවත් වූ බවත්, ඇයගේ නමින් දේවාල කිහිපයක් තිබුණු බවත්, පසුකාලීනව ඒවා කුවේණියගේ හා පත්තිනි මෑණියන්ගේ දේවාල ලෙස සැලකූ බවත් එහිදී අසන්නට ලැබුණි. විශේෂයෙන්ම කිරි අම්මාවරුන්ගේ ආශිර්වාදය මුල්කොටගෙන එම දේවාල පැවතුණු බවත් දැනගන්නට ලැබුණි. මාන්තෙයි හි තිබුණු කතෝලික දෙව් මැදුර සංකිලි විසින් විනාශ කිරීමෙන් පසු එම ස්ථානයට මඩු මාතා වන්දනාව ඇරඹුණු බවත් මඩු දේවස්ථානයේ පූජක තුමා අප වෙත පවසා සිටියේය. තවත් මතයක් වන්නේ මඩු ප්‍රදේශයේ පැරණි පත්තිනි දේවාලයක් පැවතුණ බවත් එම දේවාලය පසුව කිතුණු පල්ලියක් බවට පරිවර්තනය වූ බවත්ය. මේවායෙහි සත්‍ය අසත්‍යය තාවය පිරික්සීම අනාගත පුරාවිද්‍යාඥයන්ට බාර කළ යුතුය. කෙසේ වෙතත් අද වනවිට මඩු දේවස්ථානය ප්‍රධාන කිතුණු දේවස්ථානයක් බවට පත්ව තිබේ.

ඉසුරුමුණිය හා රන්මසු උයනේ වාරි ඉංජිනේරු විශ්මය

ඉසුරුමුණිය වැඳපුදා ගැනීමට ගිය මොහොතේදී මාගේ මතකය දිවගියේ මා පරිසර අමාත්‍යවරයාව සිටි අවධියේදී රාජ්‍ය දැව සංස්ථාව හරහා ඉසුරුමුණිය අවට භූමිය සංරක්ෂණයට ගත් පියවර පිළිබඳවය. විශේෂයෙන්ම පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව හා එක්ව රන්මසු උයනේ සිදුකළ ප්‍රතිසංස්කරණ වලදී දැකගත හැකිවූ සුවිශේෂී කරුණක් වූයේ රන්මසු උයනේ ජල පවාහන පද්ධතිය වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ පැමිණ අදත් ඉතා සක්‍රීය මට්ටමින් පවතින බවයි. අසල ඇති තිසා වැවෙන් ශෛලමය ජල නල ඔස්සේ පැමිණෙන ජලය තවමත් රන්මසු උයනේ ජල තටාක පුරවාලීමට සමත් බවයි. විවිධ අපද්‍රව්‍ය නිසා අවහිර වී තිබුණු ජල නල පද්ධතිය ශුද්ධ පවිත්‍ර කර සැලකිය යුතු මට්ටමකින් ප්‍රකෘති තත්වයකට ගෙන ඒමට එකල අපට හැකිවිය. වසර දහස් ගණනකට පසුව වුව එදා සිදුකළ ඒ වාරි තාක්ෂණයේ ඉංජිනේරුමය විශ්මය අද අප සැම මවිත කිරීමට සමත් විය. ඉසුරුමුණිය විහාරය කෙමෙන් දිරාපත් වෙමින් පැවති නිසා එදා ඒ වෙනුවෙන් අප අමාත්‍යාංශය හරහා ගත් ප්‍රතිසංස්කරණ පියවර මේ වනවිට ක්‍රමයෙන් අවසන් වෙමින් පවතිනු දැකීම සිතට ඉමහත් සතුටක් දනවන්නක් විය. ඒ වෙනුවෙන් ඉසුරුමුණිය විහාරාධිපති හිමියන්ගෙන් ලැබුණේ ඉමහත් ශක්තියක් බව මෙහිදී සිහිකළ යුතුය.

අනුරපුර ශුද්ධ නගරය හා මාගේ අධිෂ්ඨානය

අනුරාධපුර ශුද්ධ නගරය විධිමත්ව සකස් කිරීම පිණිස මා, මහානගර අමාත්‍යවරයාව සිටි සමයේ ගත් උත්සාහයන් මේ වනවිට කෙමෙන් මල්ඵල ගැන්වෙමින් තිබෙනු දැකීමද සිතට ඉමහත් අස්වැසිල්ලකි. ශුද්ධ නගරයට පිවිසෙන ප්‍රධාන මාර්ග හයක් වෙනුවෙන් දැවැන්ත ද්වාර හයක් ඉදිකිරීම, සිංහ කණුවේ සිට ජයශ්‍රී මහා බෝධීන් වහන්සේ වෙත මාර්ගය දෙපස විධිමත් පෙත්මං ඇතිකිරීම ව්‍යාපෘතියේ අඩක් දැනට අවසන් වී තිබේ. දැනට තිබෙන රථවාහන ගාල ප්‍රතිසංස්කරණයත්, තවත් එවැනි රථගාල් අටක් ඉදිකිරීමත්, ශුද්ධ නගරයේ ජල කලමනාකරණයත්, අනුරපුර බස් නැවතුම හා දුම්රිය ස්ථානය ඒකාබද්ධ කර බහුවිධ ප්‍රවාහන මධ්‍යස්ථානය ඉදිකිරීමත් ක්‍රමවත්ව සැළසුම් කර තිබෙන අතර, ඒවා ගොඩනැගීම දැන් වත්මන් ජයට බාරවී තිබේ. අනුරාධපුරය ශුද්ධ නගරය අපගේ විශිෂ්ටතම උරුමයක් වන හෙයින් එහි ශ්‍රී විභූතිය යළි ගොඩනැංවීමෙහිලා කැපවීමට මාගේ බලවත් කැමැත්තක් වී තිබේ. අනාගතයේ යම් දිනෙක මා විශ්‍රාම දිවියක් ගෙවන මොහොතකදී පවා මෙරට පුරාවිද්‍යා ක්ෂේත්‍රය වෙනුවෙන් මා හට දිය හැකි උපරිම දායකත්වය, සහයෝගය හා කැපවීම ලබාදීමට මාගේ දැඩි අධිෂ්ඨානයක් ඇති බවද මෙහිලා සිහිපත් කරනුයේ හද පිරි භක්තියකිනි.

Read More

අධ්‍යාපනයේ බහුවිධ අර්බුදය පිළිබඳ විශ්ලේෂණයක්

රාජ්‍ය සහ රාජ්‍ය නොවන අංශවලටත්, රටේ ආර්ථිකයටත් සියලුම අධ්‍යාපන මට්ටම්වල තරුණ තරුණියන්ට රැකියා උත්පාදනය කිරීමේ නොහැකියාව තවමත් ප්‍රතිපත්ති සම්පාදකයන්ගේ සැලකිල්ල ලැබී නැති කරුණකි. 

ශ්‍රී ලංකාවේ සමස්ත අධ්‍යාපන ක්‍රමය, එහි පෙරපාසල්, ප්‍රාථමික, ද්විතීයික සහ තෘතීයීය මට්ටම දක්වා, පවතින්නේ බහුවිධ අර්බුදවලට මුහුණදෙමිනි. මෙම අර්බුදය විසඳීම වෙනුවෙන් මෑත කාලීනව ගනු ලැබූ උත්සාහයන් තුළ ඇත්තේ අර්ධ සාර්ථක වීම් හෝ සමස්ථයක් ලෙස අසාර්ථක වීම් ය. මෙම බහූවිධ අර්බුද දිගින් දිගටම පැවතීම එළැඹෙන ජනාධිපතිවරණයේ දී අධ්‍යාපනය පිළිබඳ ජනාධිපති අපේක්ෂකයන් තුළ ද විශාල උනන්දුවක් ඇති කොට තිබේ.

ප්‍රධාන ජනාධිපතිවරණ අපේක්ෂකයන් තම උපදේශකයන් වෙත අධ්‍යාපන ප්‍රතිපත්ති සැකසීමේ වගකීම බාර දී ඇති බව වාර්තා වේ. එලෙස කෙටුම්පත් කරන ප්‍රතිපත්ති ඔවුන්ගේ ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශනවල මෙන්ම ප්‍රචාරක වේදිකාවල ද සමහරවිට දැනටමත් සාකච්ඡා වෙමින් තිබෙන්නට පුලුවන.

දිගින් දිගටම තියුණු වන අධ්‍යාපන අර්බුදය විසඳීම සඳහා ඇති වී තිබෙන මේ ආකාරයේ උනන්දුව වඩාත් අර්ථවත් වන්නේ නව අදහස් හා ප්‍රතිපත්ති අධ්‍යාපන ක්‍ෂේත්‍රයේ පරිවර්තනීය ප්‍රතිසංස්කරණ සඳහා යොදාගත හොත් පමණි.

අධ්‍යාපන ප්‍රතිපත්ති ගැන උනන්දුවක් දක්වන වෘත්තිකයන් වන අපි ශ්‍රී ලංකාවේ සෑම මට්ටමකම අධ්‍යාපනයේ ගුණාත්මක භාවය හා ප්‍රතිසංස්කරණ වෙනුවෙන් පෙනී සිටිමු. මේ සන්දර්භය තුළ අපේ අරමුණ වනුයේ විසඳීමට තුඩු දෙනවා යැයි අප සිතන ප්‍රවේශ කිහිපයක් යෝජනා කිරීම ය. අධ්‍යාපන ක්‍ෂේත්‍රයේ ප්‍රතිසංස්කරණ සඳහා පෙනී සිටින ජනාධිපතිවරණ අපේක්ෂකයන්, ඔවුන්ගේ උපදේශක කමිටු, දේශපාලන පක්ෂ, රටේ පුරවැසියන් මෙන්ම ඡන්දදායකයන්ගේ ද අවධානය සඳහා පහත දැක්වෙන විග්‍රහය, දැක්ම සහ ප්‍රතිසංස්කරණ යෝජනා ඉදිරිපත් කරමු.

වර්තමාන අර්බුදය

විවිධ මානයන් සඳහා අවධානය යොමු කරමින් පර්යේෂකයන් හා ප්‍රතිපත්ති විශේෂඥයන් ශ්‍රී ලංකාවේ වර්තමාන අධ්‍යාපන අර්බුදය ගැන ප්‍රමාණවත් විග්‍රහ දැනටමත් ඉදිරිපත් කර ඇත. අප බලාපොරොත්තු වන්නේ සමස්ත අධ්‍යාපන අර්බුදය විසඳිය නොහැකි වීමට දායක වී ඇති පහත සඳහන් විෂමතා ගැන ද අවධාරණය කිරීමට ය. ඒවා විසඳීම සඳහා දැවැන්ත ප්‍රතිපත්තිමය මැදිහත් වීම් අවශ්‍ය වී ඇත. එම මැදිහත් වීම් කෙටි කාලීන, මධ්‍යම කාලීන හා දිගු කාලීන පදනමක් මත සිදුවිය යුත්තකි.

■ පාසල්, තෘතීය සහ උසස් අධ්‍යාපනය සඳහා වේගයෙන් වැඩි වන සමාජ ඉල්ලුම තවම පවතින්නේ ඉටු නොවන තත්ත්වයකය. එයට හේතු වන්නේ රජය විසින් පවත්වාගෙන යනු ලබන අධ්‍යාපන ක්‍රමයේ ව්‍යාප්තියට, නවීකරණයට, ගුණාත්මකභාවය ඉහළ නැංවීමට සහ සමාජ අපේක්ෂාවන් සපිරීමට ධාරිතාවක් දැනට පවතින අධ්‍යාපන ක්‍රමයට නොමැති වීමයි.

■ රාජ්‍ය අංශය සැම මට්ටමකින්ම සපයන අධ්‍යාපනයේ ගුණාත්මක භාවයේ සහ ප්‍රමිතීන්ගේ ක්‍රමික පරිහානිය, අධ්‍යාපනය සඳහා ඉහළ යන ඉල්ලුමට ප්‍රතිචාර දක්වා ඇති අවිධිමත් සහ හදිසි ප්‍රතිචාර නිසා තවත් ඉක්මන් වී ඇත. මේ තත්ත්වය පාසල්, වෘත්තීය පුහුණු ආයතන මෙන්ම විශ්වවිද්‍යාල තුළ ද නිරීක්ෂණය කළ හැකි ය.

■ පූර්ව ළමාවිය අධ්‍යාපනය පවතින්නේ අවිධිමත් තත්ත්වයක ය. එය ලබාදෙන සේවා නියාමනය කිරීම වෙනුවෙන් ප්‍රතීතන (Accreditation)  ආයතනයක් නැත. අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයේ සෘජු ක්‍රියාකාරී මැදිහත් වීමක් නොමැතිව ප්‍රමිතිය, ගුණාත්මක තත්ත්වය, අධ්‍යාපනයේ ස්වභාවය, පහසුකම් සහ පවතින සනීපාරක්ෂක මට්ටම යාවත්කාලීන කළ නොහැකි ය. මනා අධ්‍යාපනයක් ලබාදෙන පූර්ව ළමාවිය ආයතන තිබෙන විට දල ඒවායේ  ගාස්තු පවතින්නේ සාමාන්‍ය දෙමාපියන්ට දැරිය නොහැකි තරම් ඉහළ මට්ටම්වල ය.

■ අඩු ආදායම් ලාභී හා පහළ මධ්‍යම පාංතික පවුල්වල ආර්ථික අපහසුතා නිසා එම පවුල්වල දරුවන්ගේ ඇති අඩු පෝෂණ තත්ත්වය ප්‍රතිපත්ති සම්පාදකයන්ගේ අවධානයට යොමු විය යුතු ය. මේ පවතින ඌණ පෝෂණ තත්ත්වය විශ්වවිද්‍යාල හා තෘතීක අධ්‍යාපන ආයතනවලට පැමිණෙන අඩු ආදායම් ලාභී පවුල්වල දරුවන්ගෙන් ද පිළිබිඹු වෙයි.

■ පාසල් අධ්‍යාපනයේ ගුණාත්මකභාවය ඉහළ නැංවීමට නොහැකි වී ඇත්තේ පාසල් ගුරුවරුන්ගේ ඉගැන්වීම් හැකියාව, පුහුණුව, ඇගයීම, මඟ පෙන්වීම හා වෘත්තිකභාවය යන මේවා කිසිදු පරිවර්තනයකට භාජනය නොවී පවතින නිසා ය. බොහෝ ගුරුවරුන් භාවිතා කරන්නේ එකම සහ වැරදි ඉගැන්වීම් ක්‍රමයකි. එම විධික්‍රමය,

(අ). සටහන් කියවන විට ලිවීම.

(ආ). සිසුන් ලවා ආදර්ශ පිළිතුරු කටපාඩම් කරවීම සහ ප්‍රධාන විභාගවල දී එම පිළිතුරු ලිවීමට බලපෑම් කිරීම.

(ඇ). සිසුන් ඉලක්ක ප්‍රශ්න ලෙස නම් කරන ප්‍රශ්නවලට පමණක් සූදානම් වන ලෙස පෙළඹ වීම, යන පියවරවලට සීමා වී ඇත.

■ නව කුසලතා අත්පත් කර ගැනීමට මෙන්ම නව විෂය දැනුම ලබාගැනීමට ද අවකාශ නැති බැවින් පාසල් ගුරුවරුන් බොහෝ දෙනාගේ ඵලදායී භාවය පිරිහී තිබේ. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඔවුන්ට දරුවන්ගේ නිර්මාණශීලීත්වයට කිසිදු උත්තේජනයක් සැපයිය නොහැකි ය.

■ රජය හා සමාන්තරව පුද්ගලික අංශය ද අධ්‍යාපන සේවා සැපයීම නිසා පාසල් අධ්‍යාපනයේ අරමුණ සහ ප්‍රතිඵල විකෘති වී ඇත. නියාමනය නොකරන ලද පුද්ගලික උපකාරක පන්ති විසින් සිසුන්ගේ පවුල්වල අධ්‍යාපන වියදම ඉහල නංවමින් නිදහස් අධ්‍යාපනයේ පදනම් බිඳදමා තිබේ. එය විසින් පාසල් අධ්‍යාපනය අරාජිකත්වයට ද පත් කරනු ලැබ ඇත.

■ ලාභ අරමුණු කොට පවත්වාගෙන යන, කිසිදු නියාමනයකට භාජනය නොවෙන පෞද්ගලික අධ්‍යාපනය බාධා විරහිත ව ව්‍යාප්ත වීම නිසා පෞද්ගලික අංශයෙන් සැපයෙන අධ්‍යාපනයට ඇතුළු වීමත්, එයින් ප්‍රතිලාභ ලබන්නන් සම්බන්ධවත් නව සමාජ අසමානතා මතුවී තිබේ. මේ ආයතන විසින් පවත්වන විභාගවල ගුණාත්මක භාවය හා ප්‍රමිතිය සහතික කිරීමට ආණ්ඩුවේ යාන්ත්‍රණයක් නොමැත. එබැවින් ශිෂ්ටාචාරයේ සම්පතක් ලෙස අධ්‍යාපනයේ ඇති සමාජයීිය මෙහෙවර දුර්වල කිරීමේ ශක්‍යතාවය එම ආයතන සතුව ඇත.

■ රාජ්‍ය සහ රාජ්‍ය නොවන අංශවලටත්, රටේ ආර්ථිකයටත් සියලුම අධ්‍යාපන මට්ටම්වල තරුණ තරුණියන්ට රැකියා උත්පාදනය කිරීමේ නොහැකියාව තවමත් ප්‍රතිපත්ති සම්පාදකයන්ගේ සැලකිල්ල ලැබී නැති කරුණකි. සමාජයේ ඉතා සීමිත ස්තර ප්‍රමාණයකට සේවා සපයන පුද්ගලික උසස් අධ්‍යාපන ආයතන හතු පිපෙන්නාක් මෙන් බිහි වන බැවින්  රාජ්‍ය හා රාජ්‍ය නොවන අංශවල රැකියා ලබා ගැනීම සඳහා ඇති ඉඩ ප්‍රස්තා පිළිබඳ සමාජ අසමානතා ගැටලුව තිව්‍ර වීමට බෙහෙවින් ඉඩ තිබේ.

■ රාජ්‍ය අංශයට සහ වෛද්‍ය හා තාක්ෂණ වෘත්තීන්ට නව නිලධාරීන් බඳවා ගැනීම අපේක්ෂා කරමින් 1940 ගණන්වල මුල් කාලයේ තරම් අතීතයක ආරම්භ කරන ලද ප්‍රථම උපාධි සපයන විශ්වවිද්‍යාල ආයතන ඇතුළු සමස්ත උසස් අධ්‍යාපන අංශයම පවතින්නේ යාවත්කාලීන නොවූල කාලයට නොගැළපෙන තත්ත්වයක ය. යටත් විජිත අතීතයේ උරුමයක් වන මේ යල්පැනගිය විශ්වවිද්‍යාල ක්‍රමය වෙනස් කිරීමට හා නවීකරණය කිරීමට කිසිදු ආණ්ඩුවක් පියවර ගෙන නැත.

■ ගෝලීය ආර්ථික සහ ශ්‍රම වෙළෙඳපොළේ වරින් වර ඇති වන තෙරපුම්වලට ආණ්ඩුව දක්වා ඇත්තේ අවිධිමත් හා වියදම් සහිත ප්‍රතිචාරයන් ය. පාසල් හා විශ්වවිද්‍යාල ආයතන තුළ ක්‍රියාත්මක කර ඇති එවැනි ප්‍රතිසංස්කරණ ක්‍රියාමාර්ග තුළ සිදු වී තිබෙන්නේ රටේ අධ්‍යාපනය තිරසර ලෙස නිර්මාණය කිරීමට දේශීය වශයෙන් ගොඩනැගුනු දැක්ම හා පර්යාවලෝක දිගින් දිගටම නොසලකා හැරීම ය. දේශීය විද්වතුන්ගේ නිර්මාණශීලී යෝජනා නොසලකා හැරීමේත්, එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස අධ්‍යාපන අංශයේ වෙනස්කම් ඇති කිරීමට ඔවුන් දක්වන උදාසීනත්වයේත් ප්‍රතිවිපාකය වී ඇත්තේ සෘජු පාර්ශ්වකරුවන් එම ප්‍රතිසංස්කරණවලට සහභාගි නොවීමයි.

■ ශ්‍රී ලංකාවේ තෘතීය හා වෘත්තීය පුහුණු අංශය අධ්‍යාපනයේ ශක්තිමත් ඉදිරිගාමී කොටසක් බවට පත් කිරීමට තවමත් හැකි වී නැත. එය අවුරුදු 16ට වැඩි පාසල් හැර යන තරුණ තරුණියන්ට රැකියා අවස්ථා සඳහා සූදානම් කිරීම අරමුණු කරන්නක් වුවත්, ප්‍රමාණවත් ලෙස තරුණ තරුණියන් ආකර්ෂණය කර ගැනීමට එම අංශය අසමත් වී ඇත. ඒ සඳහා හේතු වී ඇත්තේ,

(අ). නව පරම්පරාවේ තරුණ තරුණියන්ට ලැබෙන පාඨමාලා සහ පුහුණුව ආකර්ෂණීය නොවීම.

(ආ). ජීවත් වීමට අවශ්‍ය තරම් ශිෂ්‍යත්ව දීමනාවක් නොලැබීම.

(ඇ). ශිෂ්‍යාවන්ගේ වෘත්තීය අපේක්ෂාවලට ගැලපෙන ආකාරයට පාඨමාලා සකස් නොවීම.

(ඈ). සමස්ත අධ්‍යාපන දැක්මේ ඇති ගතානුගතිකත්වය නිසා හතර වන කාර්මික විප්ලවයෙන් ඇතිවන අභියෝගයන්ට හා අවස්ථාවන්ට මුහුණ දීමට සූදානම් නොවීම යන සාධකයි.

■ අයුතු ප්‍රතිලාභ ලබන කණ්ඩායම්හි පටුණි දේශපාලනිකරණයවූ ප්‍රතිචාර නිසා අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයෙහි පරිවර්තනීය ප්‍රතිසංස්කරණ සඳහා අවශ්‍ය ප්‍රතිපත්ති චින්තනයට බාධා පැමිණ ඇත. විවිධ ආණ්ඩු, දේශපාලන පක්ෂ, ගුරු සංගම් හා ශිෂ්‍ය සංගම් මෙම කණ්ඩායම්වලට අයත් වෙති. මේ අතර පර්යේෂණ මත පදනම් වූ විකල්ප ප්‍රතිපත්ති යෝජනා ඉදිරිපත් කිරීමට ශාස්ත්‍රීය ප්‍රජාවත්, ඔවුන්ගේ වෘත්තික සංවිධානත් දක්වන නිරන්තර අසමත්කම නිසා අධ්‍යාපන ප්‍රතිසංස්කරණ සඳහා ඇති මහජන සාකච්ඡාව වඩා දුගී තත්ත්වයකට පත් වී ඇත.

■ අධ්‍යාපනයේ සැම මට්ටමකත්, සෑම ක්ෂේත්‍රයකමත් පාහේ පිරිමින්ට වඩා ස්ත්‍රීන්ගේ සහභාගිත්වය ඉහළ යාමත් සමග පාසල්, විශ්වවිද්‍යාල සහ වෘත්තීය අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රවල ශිෂ්‍ය ප්‍රජාවේ ස්ත්‍රී - පුරුෂ සංයුතිය වේගයෙන් වෙනස් වෙමින් පවතී. මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ අධ්‍යාපනය ප්‍රජාතන්ත්‍රීයකරණය වීමේ ප්‍රතිඵලයකි. මෙම ප්‍රජාවිද්‍යාත්මක පරිවර්තනය නිසා ඇති වූ ව්‍යුහාත්මක වෙනසට ප්‍රතිචාර දැක්වීම සඳහා අධ්‍යාපන ආයතනවල පවත්නා තත්ත්වය අර්ථවත් ලෙස හැඩ ගැසී නැත.

එමෙන්ම අධ්‍යාපන ආයතනවල ශිෂ්‍ය ජනගහණයෙන් බහුතරය වන ශිෂ්‍යාවන්ගේ අවශ්‍යතාවන් සඳහා සංවේදී වීමට වෘත්තීය පුහුණුව තවමත් සමත්වී නැත. වෘත්තීය පුහුණුව තවමත් පවතින්නේ සාම්ප්‍රදායික ස්ත්‍රී-පුරුෂ විභේදනය නැවත නැවතත් තහවුරු කරන ගතානුගතික නැඹුරුවකින් යුතුව ය. සාම්ප්‍රදායික වශයෙන් පිරිමි ශිෂ්‍යයන් සඳහා වෙන්කර ඇති වෘත්තීය ක්ෂේත්‍රවලට සම්බන්ධ වීමට ශිෂ්‍යාවන් වෙනුවෙන් දිරිගැන්වීම් ද නොමැති ය. රැකියා ක්ෂේත්‍රයේ දිගින් දිගටම සිදුවන්නේ රැකියාවලට බඳවා ගැනීමේ දී සහ උසස්වීම් දීමේ දී උගත් සහ වෘත්තීමය සුදුසුකම් ලත් ස්ත්‍රීන්ට වෙනස්කම් කොට සැලකීම ය.

■ අධ්‍යාපන ප්‍රතිසංස්කරණ සඳහා ඇති ආයතනික වගකීම ආණ්ඩුවේ මූලික ආයතන අතර විසිර පැවතීම ප්‍රතිපත්ති සම්පාදනය සඳහා ඇති ප්‍රධාන බාධාවකි. මෙම කරුණ ද පවතින්නේ ඒ පිළිබඳ කිසිදු පිළිගැනීමක් නැතුව ය. අධ්‍යාපන ප්‍රතිපත්ති සම්පාදනය හා ක්‍රියාත්මක කිරීම අතිවිශාල ආයතන ජාලයක් තුළ විසිර පැතිර තිබේ. ජනාධිපති කාර්යාලය, අග්‍රාමාත්‍ය කාර්යාලය, කැබිනට් මණ්ඩලය, අධ්‍යාපන අමාතයාංශය, උසස් අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය, පළාත් සභා, විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රතිපාදන කොමිෂන් සභාව සහ ජාතික අධ්‍යාපන ආයතනය ඒවා අතර ප්‍රධානය. මෙම ආයතනවල වගකීම විසිරී පැවතීම ජයගත හැකි වන්නේ ප්‍රතිපත්ති සම්පාදනයටත්, ප්‍රතිපත්ති ක්‍රියාත්මක කිරීමටත් මඟ පෙන්වීමේ ක්‍රියාවලිය සම්බන්ධීකරණය කිරීමට ආයතනික මධ්‍ය ලක්ෂ්‍යක් තිබෙන විට ය.

දීර්ඝ කාලීන දැක්මක්

ශ්‍රී ලංකාවේ අධ්‍යාපනය වර්තමාන අර්බුදයෙන් ගොඩ ගැනීමටත් එහි අනාගත සංවර්ධන මාවත යළි දිශාගත කිරීමටත් කාර්යක්ෂම ලෙස ක්‍රියාත්මක කිරීම වෙනුවෙන් කැපවීමක් සහිත ප්‍රතිපත්ති දැක්මක් අවශ්‍ය බව අපි අවධාරණය කරමු. එවැනි ඉදිරි දැක්මක් සඳහා ශ්‍රී ලංකාවේ අධ්‍යාපනය එහි සෑම මට්ටමකින්ම නවීකරණය කිරීම මගින් ජාතිය ගොඩනැගීමේ ක්‍රියාවලියට නායකත්වය දීමට අධිෂ්ඨානයක් ද සහිතව අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ විවිධ පාර්ශ්ව සහ ප්‍රජාවන් අතර පුළුල් සන්ධානයක් ගොඩනැගීමට සමත්වන්නා වූ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී  දේශපාලන නායකත්වයක් අවශ්‍ය වෙයි. එවැනි නූතනකරණ දැක්මකට පහත සඳහන් ප්‍රතිමානීය මූලධර්ම සහ මූලෝපායික සිතා බැලීම් අඩංගු විය යුතු ය.

■ අධ්‍යාපනය සියලු දෙනාගේ මූලික අයිතියකි. රජයේ යුතුකම හා වගකීම වන්නේ සියලුම පුරවැසියන්ට හුදෙක් අධ්‍යාපනයට අවකාශ සැලසීමට පහසුකම් සැපයීම පමණක් නොව කිසිදු හේතුවක් නිසා වෙනස්කම් කරනු ලැබීමට හෝ නොසලකාහැරීම්වලට හෝ භාජනය නොකරන ගුණාත්මක වශයෙන් ඉහළ අධ්‍යාපනයක් ලබාදීම ය.

■ අධ්‍යාපනය වනාහි සමාජ පරිවර්තනයේ, සමාජ සමානාත්මතාවයේ, සමාජ සංචලතාවයේ, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පුරවැසි භාවයේ, බහුත්වවාදී ජාතිය ගොඩනැගීමේ සහ පුද්ගල මෙන්ම ප්‍රජාකණ්ඩායම්වල අයිතීන් සාක්ෂාත් කර ගැනීමේ ද වැදගත් මාධ්‍යයකි. එපරිදි සාධනීය සමාජ පරිවර්තනය මෙන්ම පුද්ගලික හා සමාජයීය වර්ධනය සඳහා ද ගාමක බලවේගයක් ලෙස අධ්‍යාපනය සතු ශක්‍යතාව සහ කාර්ය භාරය ආරක්ෂා කිරීමත්, ප්‍රවර්ධනය කිරීමත්, ආණ්ඩුව සහ පුරවැසියන් අතර පවත්නා සමාජ ගිවිසුමේ කේන්ද්‍රීය අංගයක් විය යුතු ය. මෙයින් යෝජනා වන්නේ අධ්‍යාපනයේ සැම මට්ටමකදීම සමානාත්මතාව වැදගත් වන්නේය යන්න සඳහා ප්‍රතිපත්ති සම්පාදකයන් අතර පැහැදිලි කැපවීමක් තිබිය යුතු බව ය.

■ එසේ වුවත් එවැනි ප්‍රතිචාර ප්‍රවේශමෙන් සකස් කළ යුතු අතරල එය කළ යුත්තේ දේශීය තත්ත්වයන් ද සැලකිල්ලට ගෙන ය. මෙම ප්‍රතිචාර ප්‍රතිපත්ති බවට පත් කරමින් ඒවා ක්‍රියාත්මක කළ යුත්තේ සාමාජීය සහ ජනවාර්ගික බැහැර කිරීම්, ප්‍රජා කණ්ඩායම් ආන්තිකකරණයට පාත්‍ර කිරීම්, සමාජ අසමානතා තවත් තියුණු වීම, දේශපාලන කැළඹිලි සහ ජාතික අර්බුදවල නවරැලි මතු වීමට තුඩුදීම යනාදී ප්‍රතිඵල ද වළක්වමිනි. ඒ සඳහා අවශ්‍ය වන්නේ අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ සිටින ප්‍රධාන පාර්ශ්වකරුවන් අතර ඇති වන සංවාදයක් තුළින් පුළුල් සමාජ සහ අන්තර් - පාර්ශ්වීය සන්ධානයක් ගොඩනැගීමයි.

■ ශ්‍රී ලංකාව බහුවාර්ගික, බහු සංස්කෘතික, බහු භාෂා සමාජයක් වන්නේය, යන යථාර්ථය අධ්‍යාපන ක්‍ෂේත්‍රය තුළ නිසිලෙස පිළිබිඹු වීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. සෑම මට්ටමකම සිදු කරන අධ්‍යාපන ප්‍රතිසංස්කරණ සඳහා මඟපෙන්විය යුත්තේ බහුත්වවාදී වටිනාකම් සහිත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සමාජයක් සඳහා පුරවැසියන් බිහිකිරීම අරමුණු කරගත් ඉදිරි දැක්මකි.

■ ශ්‍රී ලංකාවේ අධ්‍යාපනය ගෝලීය මට්ටමින් සිදු වන ආර්ථික, කාර්මික සහ තාක්ෂණ විප්ලව, ශ්‍රම වෙළෙඳපොළ ප්‍රතිව්‍යුහගත වීම යන මේවා වෙතින් පැන නැගෙන නව ඉල්ලීම්වලට ද ප්‍රතිචාර දැක්විය යුතුව තිබේ. එබැවින් වෘත්තීය සහ වෘත්තික අධ්‍යාපනය සඳහා ඇති නව අවධාරණය පාසල් සහ විශ්වවිද්‍යාල අධ්‍යාපනය සමග මනා ලෙස සම්බන්ධීකරණය කළ යුතුව තිබේ. එය කළ යුත්තේ රාජ්‍ය සහ රාජ්‍ය නොවන අංශ සහ විදේශීය ආධාර දෙන ප්‍රජාවන් අතර ඇති වන සක්‍රීය සහයෝගීතාවක් මගිනි.

කෙටි කාලීන හා මධ්‍ය කාලීන ක්‍රියාමාර්ග සඳහා රාමුවක්

ප්‍රතිපත්ති මැදිහත් වීමක් සඳහා පහත සඳහන් ක්‍රියාමාර්ග යෝජනා කිරීමට අපි කැමැත්තෙමු. ඒවා වෙතින් සමාජයේ සිටින ප්‍රතිසංස්කරණ ප්‍රජාවන් ගණනාවකගේ අදහස් ද ප්‍රකාශයට පත් වෙයි. නව ප්‍රතිපත්ති නිර්මාණය කිරීමත්, පවත්නා ආයතන ප්‍රතිනිර්මාණය හා ප්‍රතිසංස්කරණය කරන ගමන් ම නව ආයතන ගොඩනැගීමත් ඒවායින් යෝජනා වෙයි. ආයතන ගොඩනැගීම හා ප්‍රතිසංස්කරණය කළ යුත්තේ එම ආයතනවල අරමුණු ගැන පැහැදිලි අවබෝධයකින් යුතුව, සහ ඒවා නිලධාරීකරණයට ගොදුරු වීම වැළැක් වීමේ පැහැදිලි දැක්මක් ද සහිතව ය.

මුල් ළමාවිය අධ්‍යාපනය

ප්‍රතිපත්ති අභියෝගය

මුල් ළමාවිය අධ්‍යාපනය ලංකාවේ අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රය තුළ ඇති පුළුල් මෙන්ම තවමත් ව්‍යාප්ත වෙමින් පවත්නා අංගයකි. එම අංශය දැනට පවත්වා ගනිමින් කළමනාකරණ කෙරෙන්නේ සුළු පරිමාණ පෞද්ගලික ආයෝජන හෝ තනි තනි පුද්ගල ප්‍රයත්න හෝ ලෙස ය. රාජ්‍ය ආයෝජනය නොමැති වීම, මුල් ළමාවිය අධ්‍යාපනය පිළිබඳ සහ පවත්නා ප්‍රතිපත්ති ක්‍රියාත්මක වීම පිළිබඳ පැහැදිලි නෛතික රාමුවක් නොමැති වීම, නීති ක්‍රියාත්මක කිරීම අධීක්ෂණය කිරීමටත්, එම නීති ක්‍රියාත්මක වන බව සහතික කිරීමටත් ශක්තිමත් යාන්ත්‍රණයක් නොමැති වීම සහ එම අධ්‍යාපනයේ සෑම අංශයක් සඳහා ගුණාත්මක තත්ත්ව සහතික කිරීමක් නොමැති වීම යන ඒවා විසඳුම් අවශ්‍යවන තීරණාත්මක කාරණයන් ය.

ප්‍රතිපත්ති යෝජනා

■ දැනට අවිධිමත් පදනමක් මත ක්‍රියාත්මක වන මුල් ළමාවිය අධ්‍යාපනය විසින් සපයනු ලබන සේවාවන්ගේ ගුණාත්මක තත්ත්ව තහවුරු කිරීම සඳහා පියවර ගතයුතු ය.

■ මුල් ළමාවිය අධ්‍යාපන සේවා සපයන්නන් ප්‍රතීතනය (Accreditation) කිරීමට සහ එම ආයතන මෙන්ම ගුරුවරුන් සඳහා ද අවසර පත්‍ර ලබා දීමේ ජාතික ප්‍රමිතීන් සකසා පළාත් සභා මගින් දැනට පවත්වාගෙන අධීක්ෂණ යාන්ත්‍රණ ශක්තිමක් කළ යුතු ය.

■ එම අංශ මගින් සපයන සේවා මෙන්ම විශේෂයෙන් ගුරුවරුන් සඳහා අවශ්‍ය පුහුණුවට සහ වෘත්තිකකරණයට වඩාත් අවධානය යොමු කරමින් මුල් ළමාවිය අධ්‍යාපනය සහතික කිරීමට (Certification) අවධානය යොමු කළ යුතු ය.

■ මුල් ළමාවිය අධ්‍යාපනය අධීක්ෂණය කිරීමේ, එයට සහාය වීමේ, දියුණු කිරීමේ සහ තිරසර ලෙස පවත්වා ගැනීමේ ආයතනික රාමුවක් හඳුන්වා දිය යුතු ය. මුල් ළමාවිය අධ්‍යාපන අධිකාරියක් පිහිටුවිය යුතු අතර, එයට පළාත් සභා සහ පළාත් පාලන ආයතන සමග සහයෝගයෙන් වැඩ කිරීමට බලය පැවරිය යුතු ය.

■ පහත සඳහන් පියවර ගැනීම තුළින් එම යෝජනා ක්‍රියාත්මක කළ හැකි ය.

(අ). ගුරුවරුන් බඳවා ගැනීමේ සුදුසුකම්, ගුරුවරුන් පුහුණු කිරීම, නිර්දේශ පත්‍ර සකස් කිරීම, ඉගැන්වීමේ ක්‍රම, පූර්ව පාසල් ක්‍රමය කළමනාකරණය කිරීම යන මේවා සඳහා මඟ පෙන්වීම් රාමුවක් සකස් කිරීම, සහ

(ආ). ඒ සමග ම පාසල්වල ඉඩකඩ මෙන් ම පහසුකම් හා උපකරණ ද පිළිබඳ නිර්ණායකයන් ගොඩනැගීම සඳහා අධිකාරියට බලතල පැවරීම.

(ඇ). අධිකාරිය මේ වගකීම්වලින් සමහරක් තම අධික්ෂණය යටතේ ක්‍රියාත්මක කිරීමට පළාත්සභාවලට සහ පළාත් පාලන ආයතනවලට පැවරීම.

(ඈ). පහළ බාලාංශ පන්තිය රජය විසින් පවත්වා ගෙන යනු ලබන ජාතික ප්‍රාථමික පාසල් පද්ධතියට එක් කිරීම.

පාසල් අධ්‍යාපනය

ප්‍රතිපත්ති අභියෝගය

පාසල් අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ ඇති අර්බුදය බහුමානීය මෙන්ම සෑම අංශයක් පුරාම පැතිර ගිය එකකි. එකිනෙක සමඟ තරගකාරී අභිලාෂ හා න්‍යාය පත්‍ර ඇති පාර්ශ්වකරුවන් විශාල පිරිසකගේ බලපෑමට ද පාසල් අධ්‍යාපන අංශය හසුවී තිබේ. මෙම අංශයේ බෙහෙවින් අවශ්‍ය වී ඇති ව්‍යුහාත්මක ප්‍රතිසංස්කරණ කළ යුතුව තිබෙන්නේ විවිධ අභිලාෂ තිබෙන කණ්ඩායම්වලින් එල්ල වන විරෝධතා ද කළමනාකරණය කිරීමේ උපාය මාර්ග සහිතව ය. ප්‍රතිපත්ති සම්පාදකයන් සහ විසංවාදී මත ඉදිරිපත් කරන ප්‍රජාවන් අතර නිරන්තර සංවාදය එවැනි උපාය මාර්ගයක අනිවාර්යයෙන් තිබිය යුතු ය.

ප්‍රතිපත්ති යෝජනා

පස්වෙනි වසරේ ශිෂ්‍යත්ව පරීක්ෂණය ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම

■ පස්වෙනි වසරේ ශිෂ්‍යත්ව පරීක්ෂණයේ සමාජ හා ප්‍රතිපත්ති උපයෝගිතාවය ගැන යළි සමාලෝචනය කර එහි ඇති අතිශයින් දුෂ්කර තරගකාරී සහ වාණිජකරණයට ලක් වූ පීඩාකාරී විභාග යාන්ත්‍රණය නොමැති නව ක්‍රමයක් ඒ වෙනුවට නිර්මාණය කළ යුතු ය. නව ක්‍රමයේ පහත සඳහන් ලක්ෂණ තිබිය යුතු ය.

(අ). අඩු ආදායම්ලාභී පවුල්වල මුල්‍ය අවශ්‍යතා ඇති දරුවන්ට ලබා දෙන මුල්‍ය ආධාර වැඩිකිරීම, සහ

(ආ). විශේෂ දක්ෂතා සහ විශේෂ කුශලතා සහිත දරුවන් සඳහා ඔවුන් ජීවත් වන පළාත තුළම වඩා හොඳ පාසල් සැපයීම.

මෙම ප්‍රතිලාභ ලැබිය යුතු දරුවන් හඳුනාගත යුත්තේ ජාතික මට්ටමින් සහ එක් එක් පළාත තුළ සිදු කරන වඩාත් දියුණු, විනිවිද පෙනෙන සහ අවභාවිත කළ නොහැකි පාසල් පදනම් කරගත් ඇගයීම් ක්‍රමයකිනි.

■ ඉහත (අ) සහ (ආ) යෝජනා ක්‍රියාත්මක කරන විට ශිෂ්‍යත්ව පරීක්ෂණය ආර්ථික ආධාර අවශ්‍ය දරුවන් වෙනුවෙන් සහ ඇතුල් වීමේ පරීක්ෂණ පහසුකම් අඩු ග්‍රාමීය සහ නාගරික පාසල්වල විශේෂ දක්ෂතා ඇති දරුවන් වෙනුවෙන් පමණක් පැවැත්විය යුතු ය.

අපොස (උසස්පෙළ) විභාගය ප්‍රතිව්‍යුහගතකිරීම:

■ 13 වෙනි වසරේ දී විභාග දෙකක් හඳුන්වාදීම තුළින් දැනට තිබෙන අධ්‍යයන පොදු සහතික පත්‍ර උසස් පෙළ විභාගය ප්‍රතිව්‍යුහගතකිරීම ප්‍රතිපත්ති ප්‍රමුඛතාවක් ලෙස සැලකිය යුතු ය. එක් විභාගයක් මගින් සිසුන්ට රැකියා සඳහා වෘත්තීය අධ්‍යාපනය ලබා ගැනීමට අවශ්‍ය ජාතික මට්ටමේ පාසල් හැරයාමේ සහතික ලබා ගැනීමට අවකාශ ලබා දිය යුතු ය. අනෙක් විභාගයෙන් ලබාදිය යුත්තේ ශිෂ්‍ය ශිෂ්‍යාවන්ට විශ්වවිද්‍යාලවල හා අනෙකුත් උසස් අධ්‍යාපන ආයතනවල උසස් අධ්‍යාපනය ලබා ගැනීමට සුදුසුකම් ය.

පාසැල් හැරයන දරුවන් සඳහා දියුණු හා තිරසර වෘත්තීය අධ්‍යාපනයක්:

■ 13 වන වසරට පසුව පාසල් හැර යන දරුවන් සඳහා මනා ලෙස සැලසුම් කරන ලද හා තිරසර ලෙස පවත්වාගෙන යා හැකි වෘත්තීය අධ්‍යාපන හා පුහුණු ක්‍රමයක් හඳුන්වා දීමට ප්‍රමුඛතා පදනමක් මත පියවර ගැනීම අත්‍යවශ්‍ය ය. රජය සහ පුද්ගලික අංශයේ සහයෝගීතාව මගින් මෙය සැලසුම් කළ හැකි ය.

පශ්චාත් ප්‍රාථමික අධ්‍යාපනයේ නව නැඹුරුවක්:

■ ගණිතය, විද්‍යාව, සමාජ අධ්‍යයනය, පුරවැසි අධ්‍යාපනය, සෞන්දර්ය අධ්‍යාපනය, චර්යා ධාර්මික අධ්‍යාපනය, ඉංග්‍රීසි සහ දෙවැනි ජාතික භාෂාවන් යන විෂයයන් නිර්මාණාත්මක ලෙස බද්ධ කරන පාසල් නිර්දේශ පත්‍ර ක්‍රමයක් සහිතව පශ්චාත් - ප්‍රාථමික පාසල් අධ්‍යාපනය යළි දිශාගත කිරීම මේ මගින් කළ යුතු ය.

අපොස (උසස්පෙළ) විෂයධාරා ප්‍රතිව්‍යුහගතකිරීම:

■ දැනට පවතින අධ්‍යයන පොදු සහතික පත්‍ර (උසස් පෙළ) විභාගයේ විෂයයන් කලා, වාණිජ, විද්‍යා, තාක්ෂණ යන විෂයධාරා අනුව බෙදීම වෙනස් කර පහත සඳහන් පරිදි යළි නිර්මාණය කිරීම.

(අ). දැනට පවතින විෂයධාරා ඉතා අනම්‍ය ලෙස එකිනෙකින් වෙන් කිරීම නැවැත්වීම.

(ආ). නම්‍යශීලී පාඨමාලා මොඩියුල ක්‍රමයක් මගින් විෂයධාරා අතරින් පාඨමාලා මොඩියුල තෝරා ගැනීමට අවකාශ සැලසීම.

ඒ අනුව ශිෂ්‍ය ශිෂ්‍යාවන්ට තමන්ගේ ප්‍රධාන විෂය හා අමතර විෂයයන් අතර තෝරා ගන්නා තමන්ට කැමැති මොඩියුල සංයුතියක් සඳහා අවකාශ ලබා දෙමින්ල මොඩියුල මත පදනම් වන පාඨමාලා අයවර ක්‍රමයක් (Credit System) මත පදනම්ව උසස් පෙළ විෂය නිර්දේශ රාමුව යළි නිර්මාණය කළ යුතු ය.

ශිෂ්‍ය උපදේශනය හදුන්වාදීම:

■ ශිෂ්‍ය උපදේශනය පාසල් අධ්‍යාපනයේ අනිවාර්ය අංගයක් කිරීම ප්‍රමාද කළ නොහැකි අවශ්‍යතාවයකි. ඉහත දක්වා ඇති ආකාරයට ජ්‍යෙෂ්ඨ ද්වීතියික අධ්‍යාපනය නිර්මාණාත්මක ලෙස යළි සැලසුම් කිරීම සාර්ථක වීමට නම් ශිෂ්‍ය උපදේශනය සැපයීම අත්‍යවශ්‍ය වේ.

චර්යාධාර්මික අධ්‍යාපනය හඳුන්වාදීම:

■ ‘ආගම’ යනුවෙන් ඇති පාසල් විෂයය අන්තර් ආගමික හා ආචාරධාර්මික වටිනාකම් අධ්‍යනය සඳහා අවධානය යොමු කරමින් යළි සකස් කිරීම වැදගත් අවශ්‍යතාවකි. ආගමික අධ්‍යාපනයෙන් අවධාරණය විය යුත්තේ ශ්‍රී ලංකාවේ පවතින ප්‍රධාන ආගම්වල මූලික දාර්ශනික ඉගැන්වීම් සහ චර්යාධාර්මික මූලධර්ම දරුවන්ට හඳුන්වාදීම ය. මේ සඳහා චර්යාධාර්මික අධ්‍යාපනය (Value Education) පාසල් විෂය නිර්දේශ පත්‍රයට ඇතුළු කිරීමේ දී ආගමික ඉගැන්වීම්වල පවත්නා දාර්ශනික හා චර්යාධාර්මික ඥාන සම්භාරයේ කවර කොටස් ඇතුළත් කළ යුතු ද යන්න තීරණය කිරීමට අධ්‍යාපනඥයන්ගෙන් ද සමන්විතවන කමිටුවක් පත්කළ යුතු ය.

අනාගත වෘත්තීය තෝරාගැනීමේ අදහස පාසැල් අධ්‍යාපනයට හඳුන්වාදීම:

■ 10 වන වසරේ සිට අනාගත වෘත්තීය මාර්ග සහ වෘත්තීය තෝරාගැනීම පිළිබඳ අදහස සිසුන්ට හඳුන්වා දීම දැන් පාසැල් අධ්‍යාපනයට එකතු කළ යුතු කාලය එළඹ තිබේ. තම දරුවන්ගේ අනාගතය ගැන සාධනීය ලෙසත් අවබෝධයෙන් යුතුවත් සිතීමට පටන් ගැනීමටත්, ගුරුවරුන් සමග සහයෝගයෙන් සැලසුම් කිරීමටත් දෙමව්පියන්ට අවස්ථාවක් ලැබෙනු ඇත්තේ එවිට ය.

වෘත්තීය මාර්ගෝපදේශනය ශක්තිමත් කිරීම:

■ සුදුසුකම් ලත් වෘත්තීය මාර්ග උපදේශකයන් හා උපදේශිකාවන් ලෙස පාසල්වල සේවය කිරීම සඳහා විශේෂ ගුරු සේවයක් ආරම්භ කර එම ගුරුවරුන් පුහුණු කිරීම මේ සඳහා ගතයුතු පළමු පියවරයි. මේ සඳහා ශිෂ්‍ය උපදේශනය සඳහා පාසල් ගුරුවරුන් පුහුණු කිරීම සහ එම සේවාව ප්‍රතීතනය (Accreditation) කිරීම අරමුණු කරගත් වෙනත් ආයතනයක් අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය යටතේ පිහිටු වීම අවශ්‍ය වේ.

ගුරුවරුන් යලි පුහුණු කිරීම සහ සවිබලගැන්වීම:

■ මේ මගින් යොජනා වන්නේ සියලුම පාසල් ගුරුවර ගුරුවරියන් නැවත පුහුණු කිරීමේ හා නැවත සවිබල ගැන්වීමේ කඩිනම් වැඩසටහනක් ආරම්භ කිරීමයි. මෙම වැඩසටහනේ කටයුතු පියවර කිහිපයක් තුළින් පළාත් සභාවල ද සහභාගිත්වය ඇති විමධ්‍යගත ප්‍රයත්න මගින් සිදුකළ හැකි ය. එවැනි වැඩසටහනක අරමුණ විය යුත්තේ,

(අ). ගුරුවරුන්ගේ විෂය දැනුම යාවත්කාලීන කිරීම හා පුළුල් කිරීම, සහ

(ආ). ඉගැන්වීම, ඇගයීම, සහ ආදර්ශෝපදේශනය (Mentoring) පිළිබඳ නව විධික්‍රම හඳුන්වා දීම යන මේවා ය.

මෙම වැඩසටහනට ගුරුවරුන් ආකර්ෂණය කරගැනීම සඳහා දිරිගැන්වීමක් වශයෙන් පාසල් ගුරුවරුන්ට දීමනා ක්‍රමයක් හඳුන්වා දිය යුතු ය.

13 වසරේදී දැනට සිදුවන හානියට පිළියම් යෙදීම:

■ 13 වන වසරේ ශිෂ්‍ය ශිෂයාවන් නිතිපතා පාසල් පැමිණෙන බවත්, ඔවුන් වෙනුවෙන් ගුරුවරුන් නිසි පරිදි සහ ක්‍රමවත්ව පන්ති පවත්වන බවත් සහතික කිරීම සඳහා අවශ්‍ය පරිපාලන පියවර වහාම ගත යුතු වේ. ගුරුවරුන්ල විදුහල්පතිවරුන් සහ අධ්‍යාපන අමාත්‍යංශය 13 වසරේ සිසුන් පාසැල් නොපැමිනීමේ ගැටලුව ගැන දෑස් පියාගෙන සිටීමේ වත්මන් පිළිවෙත වහාම අවසන්කිරීම මේ මගින් යොජනා වේ.

පුද්ගලික උපකාරක පන්ති නියාමනය කිරීම:

■ පුද්ගලික උපකාරක පන්ති ව්‍යාපාරය පාලනය කිරීම සහ ක්‍රමානුකූල කිරීම සඳහාත්, එම අංශයේ අධීක්ෂණය අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය යටතට ගෙන ඒම සඳහාත් නීති ගෙන ඒම වහාම කළ යුතු ප්‍රතිසංස්කරණයකි. එහි අරමුණ විය යුත්තේ,

(අ). පාසල් ක්‍රමයට පරිබාහිරව දරුවන් ලබන අධ්‍යාපනය වෙනුවෙන් දෙමව්පියන් දරන වියදම අවම කිරීම.

(ආ). පහළ සහ මධ්‍යම ආදායම් ලබන පවුල්වලට ආධාර වනු පිණිස රටේ දැනට අතුරුදහන්ව තිබෙන නිදහස් අධ්‍යාපන මූලධර්ම නැවත ප්‍රතිශ්ඨාපනය කිරීම.

(ඇ). අධ්‍යාපනය සැපයීම සූරාකෑමේ වාණිජ ව්‍යාපාරයක් නොවන බව සහතික කිරීම, සහ

(ඈ). අනවශ්‍ය පුහුණුව සහ විභාගවලට නිමක් නොමැතිව කටපාඩම් කිරීම යන ආකාර මගින් සිසුන් මත පටවා ඇති අනවශ්‍ය බරෙන් ඔවුන් නිදහස් කිරීම.

විශ්වවිද්‍යාල අධ්‍යාපනය

ප්‍රතිපත්ති අභියෝගය

විශ්වවිද්‍යාල වනාහි එහි යල් පැන ගිය අරමුණු, ආයතනික ව්‍යුහය, සහ සංවිධානමය සංස්කෘතිය යන මේවා වෙනස් කිරීම අරමුණු කරගත් කිසිදු මූලික ප්‍රතිසංස්කරණයක් සිදුවීම ප්‍රතික්ෂේප කර ඇති ලංකාවේ අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ පවත්නා එක් අංශයකි. ශිෂ්‍යයන් ඇතුළත් කර ගැනීමේ සිට අධ්‍යයන පාඨමාලා ද හිමිකම පුළුල් කිරීම ද ඇතුළු ව විශ්වවිද්‍යාල ක්‍ෂේත්‍රයේ ප්‍රතිසංස්කරණ සඳහා ගනු ලැබූ ප්‍රයත්න ද දේපාලන අසහනයට සහ විරෝධතාවන්ට තුඩු දී ඇත.

විශ්වවිද්‍යාල අංශය පවතින්නේ ද රටේ වෙනස්වන අවශ්‍යතාවන්ට බෙහෙවින් පසුපසිනි. ජාතික හා ජාත්‍යන්තර තත්ත්වයන්ගෙන් පැනනැගෙන වෙනස්වීම් හා පරිවර්තනය සඳහා වන ඉල්ලීම්වලට ප්‍රතිචාර දැක්වීමටත් එයට නොහැකි ය. උසස් අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයට රැඩිකල් සහ අතිමූලික ප්‍රතිසංස්කරණ අවශ්‍යව තිබේ. එහෙත් ඒවා හඳුන්වා දිය යුතු වන්නේත් කළමනාකරණය කළ යුතු වන්නේත්, එය විසින් සමාජ දේශපාලන ක්ෂේත්‍රවල ඇතිකරන විනාශකාරී ප්‍රතිවිපාක ද වැළැක්වීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කරමිනි.

ප්‍රතිසංස්කරණ යෝජනා

ප්‍රථම උපාධි පාඨමාලා සහ නිර්දේශ පත්‍ර ප්‍රතිව්‍යුහගතකිරීම:

■ කලා, සමාජ හා මානව ශාස්ත්‍ර ක්ෂේත්‍රවල ඉහළ නැංවෙන උපාධිධාරීන් සංඛ්‍යාවන්ට රැකියා සැපයීමේ අභියෝගයට ආමන්ත්‍රණය කිරීම ප්‍රධාන ප්‍රතිපත්තිමය ප්‍රමුඛතාවක් ලෙස ප්‍රථම උපාධි පාඨමාලා සහ නිර්දේශ පත්‍ර ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීම සිදු වන්නේ නම්ල එහි අරමුණ විය යුත්තේ උපාධිධාරීන් රාජ්‍ය සහ රාජ්‍ය නොවන අංශවල විවිධ වෘත්තික රැකියාවලට සෘජුව සුදුසුකම් ලබාදීම ය. එය කළ යුත්තේ උපාධි අපේක්ෂකයන්ට ලබාදෙන විෂය දැනුම සීමා නොකරමිනි. සමාජයෙන් පරාරෝපණය වී සිටින උපාධිධාරීන් තමන් සමාජයට අයත් පුරවැසියන්ය යන අදහස ඇති කිරීමද එමගින් අරමුණු කරගත යුතු ය.

විශ්ව විද්‍යාල පද්ධතිය ප්‍රතිව්‍යුහගතකිරීම:

■ ප්‍රථම උපාධි අපේක්ෂකයන්ට විශ්වවිද්‍යාල කොලිජි ක්‍රමයද (University College), ඉහළ උපාධි පුහුණුව සඳහා විශ්වවිද්‍යාල ක්‍රමයක් ද ඇතිකරන පරිදි දැනට තිබෙන විශ්වවිද්‍යාල පද්ධතිය ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීමට සලකා බැලීම එවැනි නව පියවරකි. එහි අරමුණ විය යුත්තේ විශ්වවිද්‍යාල කොලීජිවල ක්ෂණිකව රැකියා ලබාගැනීමට ආධාර වන පුහුණු පාඨමාලා ලබාදීමත්, ඊට ඉහළ තලයේ තිබෙන විශ්වවිද්‍යාලවල ප්‍රශස්ථ මට්ටමේ වෘත්තික සහ ශාස්ත්‍රීය පුහුණුව ලබාදීමත් ය.

වෘත්තීය මාර්ගෝපදේශනය ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම:

■ දැනට පවත්නා වෘත්තීය මාර්ගෝපදේශනය තුළින් මෘදු කුසලතා පුහුණු වැඩසටහන් ඉදිරිපත් කිරීමේ පටු ප්‍රවේශය පිළිබඳව උසස් අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය, විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රතිපාදන කොමිසම හා විශ්වවිද්‍යාල යළි සිතා බැලීම මේ මඟින් සිදුවිය යුතු ය. ශාස්ත්‍රීය අධ්‍යාපනය වෘත්තික මට්ටමේ රැකියා (Professional Jobs) සඳහා ලබාදෙන පුහුණුව සමග සංයෝග කරමින් පවත්නා වැඩසටහන් තවත් ශක්තිමත් කළ යුතු ය.

සේවානියුක්ති පුරෝකථනය:

■ විවිධ වෘත්තීමය ක්ෂේත්‍රවල ඇති වාර්ෂික රැකියා අවශ්‍යතා හා අවකාශ පිළිබඳ සමීක්ෂණ මත පදනම් වූ සේවානියුක්ති පුරෝකථන සිදුකිරීමේ ක්‍රමයක් ආරම්භ කළ යුතු ය. මෙය උසස් අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය, විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රතිපාදන කොමිෂන් සභාව, විශ්වවිද්‍යාල, මිනිස් බල හා රැකී රක්ෂා අමාත්‍යාංශ සහ ජනලේඛන හා සංඛ්‍යා ලේඛන දෙපාර්තමේන්තුව සමග ඒකාබද්ධව කළ යුතු ය. මේ මගින් ශ්‍රම වෙළෙඳපොළේ වෙනස්වන යථාර්ථයන්ට හා ගෝලීය සහ ජාතික ආර්ථිකයේ ප්‍රවණතාවන්ට අනුකූලව විශ්වවිද්‍යාල අධ්‍යාපනය ව්‍යාප්ත කිරීම සැලසුම්කරගත හැකිවනු ඇත.

විශ්ව විද්‍යාල පාඨමාලා ප්‍රතිසංස්කරණය:

■ සෑම අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයකටම අයත්වන ශිෂ්‍ය ශිෂ්‍යාවන්ට පුළුල් සහ සාකල්‍ය අධ්‍යාපන ක්‍රමයක් ලබා එයින් ප්‍රතිලාභ ලැබීමට හැකිවන පරිදි විශ්වවිද්‍යාල අධ්‍යාපනයේ පාඨමාලා ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීමට පියවර ගැනීමට විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රතිපාදන කොමිෂන් සභාව සහ විශ්වවිද්‍යාල උනන්දු කළ යුතු ය. එහි අරමුණ විය යුත්තේ දැනට පවත්නා අධ්‍යයන පීඨ සහ විෂයමාලා මත පදනම් වූ පටු ලෙස සංකල්පගත කරන ලද ශාස්ත්‍රීය හා විෂයධාරාමය වෙන් කිරීම අතික්‍රමණය කිරීම ය.

විශ්ව විද්‍යාල ප්‍රවේශ කෝටා ක්‍රමයේ ප්‍රතිසංස්කරණ:

■ විශ්වවිද්‍යාලවලට සිසුන් ඇතුළත් කිරීම සම්බන්ධව දැනට ඇති දිස්ත්‍රික් පංගු ක්‍රමය (කෝටා ක්‍රමය) සමාලෝචනය හා සංශෝධනයට භාජනය කිරීම කල්දැමිය නොහැකි ප්‍රතිසංස්කරණයකි. අලුතින් හඳුන්වා දෙන ක්‍රමය මගින් ග්‍රාමීය දිස්ත්‍රික්කවල දුප්පත් සහ මධ්‍යම ආදායම් ලබන පවුල්වල සිසුන්ට විද්‍යා, වෛද්‍ය, ඉංජිනේරු හා තාක්ෂණ විද්‍යාපීඨවලට ඇතුළත් වීමේ ඉඩප්‍රස්ථා ලබා දිය යුතු ය.

ඉගැන්වීමේ ගුණාත්මක මට්ටම ඉහළ නැංවීම:

■ විශ්වවිද්‍යාලවල ප්‍රථම උපාධිය සහ පශ්චාත් උපාධි මට්ටමින් දැනට සැපයෙන සියලූම දැනුම හැකිතාක් දුරට උසස් ගෝලීය උපමාන සහ භාවිතයන්ට ළංවිය යුතු ය. එමෙන්ම ගෝලීය උපමාන හා ප්‍රමිතීන්වලට අනුව තම සිසුන්ට ඉහළ මට්ටමේ පුහුණුව ලබාදිය හැකි වන ලෙස විශ්වවිද්‍යාල ආචාර්යවරුන්ට ප්‍රමාණවත් සහ මනාලෙස අධීක්ෂණය කරනු ලබන පුහුණුවක් සැපයිය යුතු ය.

පශ්චාත් උපාධි පාඨමාලා ක්‍රමවත් කිරීම:

■ රාජ්‍ය විශ්වවිද්‍යාල මෙන්ම රාජ්‍ය නොවන උසස් අධ්‍යාපන ආයතන ද විසින් පවත්වනු ලබන පශ්චාත් උපාධි පාඨමාලා ඉගැන්වීම, ඉගෙනගැනීම, පුහුණුව, පර්යේෂණ හා නව දැනුම මුද්‍රණ ද්වාරයෙන් ප්‍රකාශ කිරීම යන මේවා අව්‍යාජ ජාත්‍යන්තර උපමානවලට අනුගත කිරීම අනිවාර්ය කළ යුතු ය. මේ සඳහා අධීක්ෂණ යාන්ත්‍රණයක් ද තිබිය යුතු ය.

බාහිර උපාධි පාඨමාලාවල ගුණාත්මක බව ඉහළ නැංවීම:

■ බාහිර උපාධි පාඨමාලා හා දුරස්ථ අධ්‍යාපන වැඩසටහන්වල සිසුන්ට සපයන අධ්‍යාපනයේ ගුණාත්මක භාවය හා ප්‍රමිතීන් රාජ්‍ය අංශයේ විශ්වවිද්‍යාල මගින් ඉහළ නැංවීම අනිවාර්ය කළ යුතු ය. මේ සඳහා ද අධීක්ෂණ යාන්ත්‍රණයක් තිබිය යුතු ය.

උපාධිධාරීන්ට වෘත්තික පුහුණුව ලබාදීම (Professional Training)

■ විශ්වවිද්‍යාල උපාධිධාරීන්ට රාජ්‍ය හා රාජ්‍ය නොවන අංශවල විධායක හා කළමනාකරණ ශ්‍රේණිවල වෘත්තීන් ලබාගැනීමට අවශ්‍ය වෘත්තික සුදුසුකම් (Professional Qualifications) ලබාගැනීම සඳහා පරිපාලන සහ කළමනාකරණ පුහුණු ආයතනයක් (Institute of Administrative and Management Training) පිහිටුවිය යුතු ය. මේ සඳහා උසස් අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය, විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රතිපාදන කොමිෂන් සභාව, රාජ්‍ය පරිපාලන අමාත්‍යාංශය, මිනිස් බල හා සේවා නියුක්ති අමාත්‍යාංශය සහ පුද්ගලික අංශය සහයෝගීව ක්‍රියා කළ යුතු ය.

විශ්ව විද්‍යාල ග්‍රන්ථ ප්‍රකාශන ආයතනයක් පිහිටුවීම:

■ ශාස්ත්‍රීය ග්‍රන්ථ ප්‍රකාශන කර්මාන්තයක් නොමැති වීම අප රටේ ඉහළ මට්ටමේ ශාස්ත්‍රීය දැනුම නිර්මාණය කිරීමට බාධාවක් වී තිබේ. මේ ගැටළුව විසඳීම සඳහා අඩුතරමින් විශ්වවිද්‍යාල කේන්ද්‍ර කරගත් ලාභ නොලබන ග්‍රන්ථ ප්‍රකාශන ආයතනයක් පිහිටු වීමේ හැකියාව සොයා බැලිය යුතු ය. එම ප්‍රකාශන ආයතනය සැලසුම් කළ යුත්තේ ලෝකයේ වෙනත් රටවල ඇති සාර්ථක විශ්වවිද්‍යාල ග්‍රන්ථ ප්‍රකාශන මුද්‍රණාල ආදර්ශ කොට ගෙන ය.

පෞද්ගලික උසස් අධ්‍යාපනය ප්‍රමිතිකරණය යටතට ගෙනඒම:

■ සෑම පෞද්ගලික අධ්‍යාපන ආයතනයක්ම තම ඉගැන්වීමේ සහ පුහුණු වැඩසටහන්වලදී විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රතිපාදන කොමිෂන් සභාව සුදුසු රෙගුලාසි මගින් නියම කරන උපමාන සහ ප්‍රමිතීන්ට අනුකූලවන බව සහතික කළ යුතු ය. මෙය කළ යුත්තේ අධීක්ෂණය කිරීම මගින් රෙගුලාසිවලට අනුගත වීම සහතික කිරීමේ යාන්ත්‍රණයක් ද සමග ය.

තාක්ෂණික සහ වෘත්තීය අධ්‍යාපන හා පුහුණු අංශය (TVET Sector)

ප්‍රතිපත්ති අභියෝගය

තාක්ෂණික සහ වෘත්තීය අධ්‍යාපන හා පුහුණු අංශය ද්විතීයික පාසල් හැර යන සිසුන් විශාල සංඛ්‍යාවකට ආකර්ෂණය වීම සඳහා මෙම අංශය නවීකරණය, ඉහළ ශ්‍රේණිගත කිරීම හා ශක්තිමත් කිරීම, උසස් අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ ඇති කළයුතු ප්‍රතිසංස්කරණ තරම්ම වැදගත් ය. අධ්‍යාපනය සහ සේවා නියුක්තිය අතර ඇති නිරන්තර විෂමතාව විසඳා ගැනීම සඳහා ප්‍රතිපත්ති සම්පාදකයන්ට උදව් විය හැකි, තවමත් ප්‍රයෝජනයට ගෙන නැති ධාරිතාව හා ශක්‍යතාව පවතින්නේ මෙම අංශයේ ය. මෙම අංශය නවීකරණය කිරීම සඳහා නව ප්‍රාග්ධන ආයෝජනයත්, වඩ වඩා ජාත්‍යන්තර ආධාරත්, තිරසර රාජ්‍ය හා පෞද්ගලික හවුල්කාරිත්වයත්, නව ආයතන නිර්මාණය කිරීමත් අත්‍යවශ්‍ය වේ.

ප්‍රතිසංස්කරණ යෝජනා

පාඨමාලා විවිධාංගකරණය:

■ හතර වන කාර්මික විප්ලවයෙන් මතු කෙරෙන නව කුසලතා අවශ්‍යතාවන්ට ඉඩ සලසන පරිදි තාක්ෂණික සහ වෘත්තීය අධ්‍යාපන හා පුහුණු අංශයේ පාඨමාලා විවිධාංගකරණය කළ යුතු ය. මෙය කළ යුත්තේ ජාත්‍යන්තර කම්කරු සංවිධානය සමග සහයෝගයෙනි.

අවිධිමත් සේවානියුක්ති අංශය නියාමනය කිරීම:

■ රටේ අතිවිශාල අවිධිමත් කාර්මික හා සේවා අංශයේ (Informal Job Market) දැනට පවතින සේවා නියුක්ති අවකාශ ක්‍රමානුකූලව විධිමත් කිරීම සඳහා ජාතික වෘත්තීය සුදුසුකම් රාමුව යටතේ නව යෝජනා ක්‍රමයක් හඳුන්වා දිය යුතු ය. ප්‍රවාහන, මෝටර් වාහන අලුත්වැඩියාව හා නඩත්තුව, ගෘහාශ්‍රිත කර්මාන්ත හා කුඩා කර්මාන්ත, ගෘහ සේවා, ඉදිකිරීම් කර්මාන්තය, සිල්ලර වෙළෙඳාම, පිරිසිදුකිරීම් හා සනීපාරක්ෂක සේවා සහ පෞද්ගලික ආරක්ෂක සේවා යනාදිය එයට ඇතුළත් කළ යුතු ය. එවැනි යෝජනා ක්‍රමයකින් සේවකයින්ට වඩා හොඳ වැටුප්, කම්කරු අයිතිවාසිකම් සහ සේවා තත්ත්වයන් ද, සේව්‍ය සේවක දෙපක්ෂයටම නූතන වැඩ කිරීමේ චර්යාධර්ම (Work Ethics) හඳුන්වා දීම ද සහතික කිරීම ඉලක්ක කරගත යුතු ය.

තාක්ෂණික සහ වෘත්තීය පුහුණුලාභීන්ට දිරිගැන්වීම්:

■ තාක්ෂණික සහ වෘත්තීය අධ්‍යාපන හා පුහුණු අංශයට පුහුණුලාභීන් බහුතරය පැමිණෙන්නේ අඩු ආදායම්ලාභී පවුල්වලිනි. ඔවුන්ට දැනට ලැබෙන්නේ ජීවත්වීමට ප්‍රමාණවත් නොවන ආණ්ඩුවේ මූල්‍ය ආධාරයකි. මෙම අභ්‍යාසලාභීන්ට රාජ්‍ය සහ රාජ්‍ය නොවන අංශවල සහයෝගයෙන් තම ආධුනික කාලය තුළ දී ප්‍රමාණවත් මාසික දීමනා සැපයිය යුතු ය. මේ දෙස බැලිය යුත්තේ, පාසල් හැරයන තරුණ පිරිස් වෘත්තීය පුහුණුවට හා ඉන්පසු රැකියා ලබාගැනීම පිණිස තාක්ෂණික සහ වෘත්තීය අධ්‍යාපන සහ පුහුණු අංශයට බැඳීම සඳහා සපයන දිරිගැන්වීමක් ලෙස ය.

තාක්ෂණික සහ වෘත්තීය පුහුණුලාභීන්ට දිරිගැන්වීම්

■ දැනට මැදපෙරදිග සේවයට යන නුපුහුණු විගාමික ශ්‍රමිකයන්ට තාක්ෂණික හා වෘත්තීය අධ්‍යාපන සහ පුහුණු අංශයේ දොර විවර කළ යුතු ය. වේගයෙන් වෙනස් වන වැඩ ලෝකයේ ශ්‍රම අවශ්‍යතාවයෙහි වෙනස් වන අවශ්‍යතාවන්ට ගැළපෙන පරිදි ඔවුන්ගේ කුසලතා යාවත්කාලීන කළ යුතු ය.

පාසැල් හැරයන ශිෂ්‍යාවන් සම්ප්‍රදායික නොවන වෘත්තීන්ට යොමු කිරීම:

■ පාසල් හැර යන සිසුවියන්ට වැඩි වැඩියෙන් තාක්ෂණික සහ වෘත්තීය අධ්‍යාපන හා පුහුණු අංශයට බැඳීම සඳහා උනන්දු කිරීම සඳහා නොපමාව පියවර ගත යුතුව තිබේ. ඔවුන්ට සැපයිය යුතු වන්නේ සම්ප්‍රදායිකව ස්ත්‍රීන්ට වෙන් වූ වෘත්තීන් ඉක්මවා ගිය පුහුණු සහ රැකියා අවකාශයන් ය. ඒ සමගම ඔවුන්ට තම රැකියා තාක්ෂණය, ඉංජිනේරු සහ තොරතුරු තාක්ෂණ යනාදී ක්ෂේත්‍ර තුළ ගොඩනැගීමට දිරිගැන්වීම් දීම ප්‍රමුඛතාවන් විය යුතු ය. මෙම අරමුණු ඉටුකර ගැනීම සඳහා ඔවුන්ට විශේෂ අවකාශ සපයන ප්‍රතිපත්ති රාමුවක් සැලසුම් කර ක්‍රියාත්මක කළ යුතු ය.

මහාචාර්ය රත්නසිරි අරංගල - ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර විශ්ව විද්‍යාලය

ආචාර්ය නවරත්න බණ්ඩාර - හිටපු මහාචාර්ය පේරාදෙණිය විශ්ව විද්‍යාලය

ආචාර්ය මයිකල් ප්‍රනාන්දු - හිටපු මහාචාර්ය පේරාදෙණිය විශ්ව විද්‍යාලය

ආචාර්ය මොහොමඞ් මහීස් - කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලය

මහාචාර්ය සසංක පෙරේරා - දකුණු ආසියානු විශ්ව විද්‍යාලය නවදිල්ලිය

මහාචාර්ය ජයදේව උයන්ගොඩ - හිටපු මහාචාර්ය කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලය

විපුල කරුණාතිලක - සංවර්ධන ජනමාධ්‍යවේදී

Read More

''වේදනාව අප විඳි සතුටේම දිගුවක් විතරයි'' - Call Me By Your Name

 - මහේෂ් හපුගොඩ - 

හමුවීම් හා වෙන්වීම් 

මීට ටික කාලයකට කලින් තිරගත වුන Call Me By Your Name (2017) චිත්‍රපටය ගැන ලංකාවේ යම් ප්‍රමාණයකට විචාර ලියවිලා තිබුණ. මම හිතන්නේ දේශපාලන කතිකාව ඇතුලේ ඉන්න අයත් තම තමන්ගේ මතවාද ඒ ගැන ඉදිරිපත් කරලා තිබුණා. ඒ නිසා මේ පහුවෙච්ච චිත්‍රපටය ගැන යමක් දැන් කියන්න යන්නේ ඇයි කියන ප්‍රශ්නේ මේ වෙලාවේ එන්න පුළුවන්. මේ හදන්නේ ඇත්තටම ඒ ගැන විචාරයක් කරන්න නෙවෙයි. ඒ චිත්‍රපටයේ තියන එක්තරා දෙබසක් ගැන විතරක් කතා කරන්න. මොකද මම කතාකරමින් යන සාකච්චාවට ඒක පහසුවෙන් අදාල කර ගන්න පුළුවන් නිසා. ඒ ඔස්සේ බටහිර සහ පෙරදිග කියන බෙදුම සහ බුද්ධාගම සහ යුදෙව් ක්‍රිස්තියානි කියන චින්තන පද්ධති දෙකේ ගැඹුරු වෙනස්කම් සහ එකඟවන්න පුළුවන් සම-ස්වරතා ගැන යම් අවබෝධයකට එන්න පුළුවන් නිසා. අවම වශයෙන් චින්තනමය තලයේ.

ඇත්තමට Call Me By Your Name චිත්‍රපටය රැගෙන එන්නේ කෙනෙක් කලින් නොසිතුව එකවරම ගොඩනැගුණු මිනිස් හමුවීමක් සහ වෙන්වීමක් ගැන. කතාව දිග හැරෙන්නේ යුරෝපීය පුනරුදයේ හදවත වන ඉතාලියේ ග්‍රාමීය ප්‍රදේශයක නිස්කලංකව ජීවත් වන යුදෙව් ඇමෙරිකානු පුරාවිද්‍යා මහාචාර්ය කෙනෙක් වෙතට වැඩිදුර අධ්‍යයනය සඳහා එන පශ්චාත් උපාධි අපේක්‍ෂකයෙක් ඒ පවුල සමග යම් කාලයක් ජීවත් වෙනකොට ඒ මහාචාර්ය වරයාගේ පුතා සමග ගොඩනැගෙන නොසිතූ සම්බන්දයක් පදනම් කරගෙන.

ආගන්තුක පශ්චාත් උපාධි ශිෂ්‍යයා වෙන්නේ ඔලිවර්. එයා එන්නේ යුදෙව් පසුබිමකින්. මහාචාර්යතුමා ගේ පුතා ඒලියෝ. ඒලියෝ සංගීතය ගැන හොඳ අවබෝධයක් තියන කෙනෙක්. එයා සම්භාව්‍ය සංගීතය අනු පිටපත් කරනවා (transcribe). පොත් කියවනවා. යුරෝපීය ඉතිහාසය ගැන දන්නවා. වෙලාවකට පියානෝ එක වාදනය කරනවා පවුලේ හැමෝගෙම රසවින්දනය වෙනුවෙන්. හිතුනාම පොඩි පොඩි වෙනස් කම් කරලත් play කරනවා. ආගන්තුක අයත් එයාගේ සංගීතය අහනවා. ඒ කියන්නේ එයා සාමාන්‍ය ඉතාලි පවුලක හැදෙන වැඩෙන පුතෙක් යුදෙව් පසුබිමක් තිබුණට. අමුත්තක් නැහැ. සාමාන්‍ය තරුණයෙක් ඉතාලි පෙම්වතියක් ඉන්න. හැබැයි සංවේදී කෙනෙක්.

මේ සාමාන්‍ය පවුල සහ සාමාන්‍ය තරුණයා වෙතට එන ඔලිවර් නම් ඉතින් යුදෙව්වෙක් ම තමයි. හරිම පුද්ගල බද්ධ මනුස්සයෙක්. ටිකක් තමන් ගැනම වූ මාන්නය වගේ යමක් තියනවා. ඒක ටිකක් තමන් අනෙකාගෙන් වෙන් කරන පුද්ගල කේන්ද්‍රීය බවක් වගේ දෙයක්. මේ සුවිශේෂ පුරුෂ යුදෙව් ගතියට (වෙනසට) තමයි ඒලියෝ එයාට බැඳෙන්නේ. එකට කතා කර කර ඉඳල 'අපි එහෙනම් පස්සේ හම්බවෙමු' (later) කියල ඔලිවර් අනික් අයගෙන් පටස් ගාල වෙන්වෙන එක කට්ටියට ම මුලින් ටිකක් අවුල් වගේ වුනත් පස්සේ මේ 'වෙනස' කට්ටියට තේරෙන්න ගන්නවා. ඒලියෝ නම් තේරුම් අරන් නතර වෙන්නේ නැහැ. එයා ඔලිවර් ගේ ආදරේ ඉල්ලා සිටින තැනට ම එනවා.

මුලින් ඔලිවර් ඒලියෝ ගේ ආදරේ ප්‍රතික්ෂේප කළත් ඔහුට ටික කාලයකින් සිද්ධ වෙනවා තමා වෙතට පිරිනැමුණු මේ ආදරේ ට හා කියන්න. ඒ වෙනකොට අපි දන්නවා ඒලියෝ ට ආදරවන්තියක් ඉන්නවා කියල. ඔලිවර්ටත් මේ ආපු ටිකට කෙල්ලක් සෙට් වෙලා. එයාගේ රටෙත් සමහර විට එයාට කෙනෙක් ඇති. මේ මානව සම්බන්දය ත්‍රිව වෙන තැනක් තමයි එයාල යන පාටි එක. පාටි එකේ වාදනය වන Psychedelic Furs ලගේ Love My Way සිංදුව සෑහෙන අර්ථයක් ගේනවා ඒ මොහොතේ මිනිස් මනසේ ශුන්‍ය බව සහ ව්‍යාකුල බව චිත්‍රණය කරන්න. මෙතන ව්‍යාකූල බව කියන්නේ එක් මිනිස් ආදරයක් සහ තවත් එවැනිම මිනිස් ආදරයක් අතර ඇතිවන සංක්‍රාන්ති තත්වය තුල ඇතිවන සාංකාවට (anxiety in transition). පරණ පවුලේ ඉඳන් අලුත් පවුලක් වෙත යනකොටත්, අලුත් රස්සාවකට යනකොටත්, අලුත් මානව සම්බන්දයකදී වුනත්, මේ රටෙන් තව රටකට මුලින්ම යනකොටත්, පක්ෂ මාරු කරන කොටත් මේ අනියත, අනාරක්ෂිත මානසික තත්වය මතුවන්න පුළුවන්. ඔලිවර් ගේ වියරු නැටුම මේ සඳහා හොඳ උදාහරණයක් (හැබැයි මම ඒ රිද්මයක් නැති නැටුමට ආස එයාගේ නැටුම තුල තියන ආත්මයේ හිස්බව විමෝචනය කිරීම නිසා). ඒ නැටුම ගෝලීය චිත්‍රපට රසික රසිකාවියන් අතර ගොඩක් ජනප්‍රියයි.

ඉතින් මේ ආපතික හමුවීම සිද්ධ වෙනවා. හරිම රොමැන්තික විදියට ඒක ගලා යනවා. උණුසුම් ආදරයක්. නිමේෂයෙන් නිමේෂය කැමරාව ග්‍රාමීය ඉතාලියේ සුන්දර තැන් හඹා යනවා. ඒලියෝ ට පලතුරු ගෙඩියක් උනත් පේන්නේ ඒ උණුසුම් ආදරයේ ආශා වස්තුවක් හැටියට. ආශාවට පූර්ණ ඇද වැටීමක් සනිටුහන් වෙන්නේ ඔලිවර් ඒලියෝ ගේ ශ්‍රුකානු සහිත ඒ පලතුරු ගෙඩිය ආශාවෙන් අනුභව කරන කොට. දෙවියන් ට කරන්න පුළුවන් හොඳම ගෞරවය ඒකයි එයාලගේ පැත්තෙන්. සම්බන්දය පැත්තෙන් එයාල පෙන්නනවා සමලිංගිකයින් හැටියට වුනත් එයාලට විෂම ලිංගිකයින් තරම්ම හෝ ඊටත් වැඩියෙන් ආදරය කරන්න පුළුවන් කියල. දෙවියන් ගේ වචනය ඉක්මවා යන්නේ ඔවුන් ආදරය හරහා ම යි. එනිසා සමලිංගික ආදරය ආදරයේ ගැඹුරේ නාමයෙන් පාපයක් වෙන්න බැහැ කියල.

සමරිසි නොවන සමරිසි ප්‍රේමය

ඇත්ත ප්‍රශ්නය වෙන්නේ මේ දෙන්නාම සමලිංගිකයින් නොවීමයි. ඒ ආදරේ ඇතුලේ එහෙම ඇද වැටුනට ඔලිවර් විෂම ලිංගික කෙනෙක්. ඒලියෝ උනත් එහෙමයි. නමුත් එක් නිශ්චිත ජගත් විෂයික නිමේෂයක (cosmic moment) ඒ දෙන්නා සමලිංගික වෙනවා. හරියට දෙන්නම සිගරට් බොන්නේ නැහැ වගේ. සාමාන්‍යයෙන් බොන්නේ නැහැ. ඒත් මේ නිශ්චිත නිමේෂයේ බොනවා. නිශ්චිත හේතුවක් දෙන්න බැහැ ඒ ක්‍රියාවට. ඒක පැවැත්මේ එක් ගැඹුරු කොස්මික නිමේශයක්. සාංද්‍රෘෂ්ටික නිමේෂයක්. සද්ගුරු මට වැදගත් මෙතන දී. පැවැත්මේ වචනයේ අර්ථය (logos) අහෝසි වන තැනදී. නොදැනුමේ නිමේෂයේ දී. ඇයි එහෙම වුනේ කියල කියන්න බැරි තැනදී. සම්භාව්‍ය විදියට කිව්වොත් අපේ දැනුමට ඔබ්බෙන් තියන ආපතික නිමේෂයේ දී.

අන්තිමට ඔලිවර් තමන්ගේ පර්යේෂණ වැඩ අවසන් කරලා ආපහු යන්න දවස පැමිණෙනවා. එතකොට ඒලියෝ අවුල් වෙනවා. එයා කියවන්න ගන්නේ දෙන්නා දෙන්නගේ නම් මාරු කරගෙන කතා කරපු හැටි. ආදරේ ඇතුලේ තමා අනෙකා තුල දියවෙලා ගිය හැටි. තමන්ගේ යුදෙව් පුද්ගල අහම අනෙකා තුල අහෝසි වෙලා ගිය හැටි. කඳු අතරේ රැව් පිළිරැව් දෙන විදියට එකිනෙකාගේ නම් තමන්ගේ නමින් අඬ ගහ ගත්ත හැටි. ආදරේ කියන්නේ එහෙම අරුම පුදුම දෙයක් මිසක් නිකම් ශුක්‍රාණු පහකිරීමේ සෙල්ලමක් නෙවේ කියල මේ සම්බන්දය ඔස්සේ අපිට ඔප්පු වෙනවා.

කෙසේ වුණත් මේ චිත්‍රපටය ගෝලීය අවධානය දිනා ගත්තේ මේ සියළු දේවල් වලට අමතරව චිත්‍රපටයේ අවසාන භාගයේ එළඹෙන එක් ආකාරයකට සායනික කියල කියන්න පුළුවන් ඒලියෝ සහ එයාගේ පියා අතර සිද්ධ වෙන අවසන් සංවාදය නිසා. මෙතන සායනික කියල කිව්වේ සුවපත් කියන අර්ථයෙන්. මේ යුගයේ හුඟක් අය සුවපත් වෙන්න කියන කොට බයයි. මොකද එයාල රෝග ලක්ෂණය විනෝද වෙන නිසා (enjoy the symptom). හරියට ම ධනවාදය ඉවර වෙන්නේ නැත්නම් ඔක්කොමල කැමතියි වගේ. නැති වුනොත් විනෝද වෙන්න දෙයක් නැති වෙනවනේ.

ග්‍රීක රෝම උරුමය ගැන සහ පුනරුද යුරෝපය ගැන හොඳ අවබෝධයක් තියන තාත්තා තමන්ගේ ආදරවන්තයා ගිහිල්ලා විතරක් නෙවෙයි යම් වරදකාරී බවකිනුත් පීඩා විඳින ඒලියෝ ට මෙහෙම කියනවා. 'අප නොසිතන ම වෙලාවක ස්වභාව ධර්මය කපටි විදියට අපගේ දුර්වලම තැන් වලින් රිංගනවා. ඊට පස්සේ ඔයාට ආයේ කිසිම දෙයක් දැනෙන්නේ නැති වෙන්න පුළුවන්. ඔයාට ආයේ කිසිම දෙයක් දැනෙන්න ඕනි නැති වෙන්නත් පුළුවන්. හැම දෙමව්පියකුටම ඕනි තමන්ගේ දරුවා කකුල් දෙකෙන් නැගිටිනවා දකින්න. නමුත් මට එහෙම ඕනි නැහැ. මම ඔබ උනානම් මමත් ඔබ අසලටම එන්න තිබුණා. නමුත් මට එහෙම සම්බන්දයක් තිබුණේ නැහැ.

 

  'වේදනාව කියන්නේ අපි ඒ වින්ද සතුටේම දිගුවක් විතරයි. ඒ නිසා වේදනාව මරන්න ගිහිල්ලා සතුටත් මරා දාන්න එපා'.

'ඔබට දැන් හැඟෙන විදියට ගත්තම දැන් ඔබට වේදනාවක් දැනෙනවා නම් ඒ වේදනාව තවත් ඇති දැඩි කර ගන්න. වේදනාවෙන් ඔබ පිච්චෙනවා වගේ කියල තේරෙනවා නම් ඒ ගිනි දැල්ල මිය යෑමට ඉඩ නොතබන්න. ඒ වේදනාව සමඟ සාහසික නොවන්න. දැන් සාහසික විදියට ඒ වේදනාව මර්ධනය කරන්න අප කරන සෑම දෙයකින් ම අවුරුදු තිහක් වෙනකොට වෙන්නේ අප ආශාවන් ගෙන් බංකොලොත් වෙලා යන එක. අලුතෙන් අපට හමුවන කෙනෙකුට දෙන්න තරම් ආදරයක් අප තුල ඉතිරි නොවන එක විතරයි දැන් ආශාවත් සමඟ කරන කෘර ගණුදෙනුවෙන් වෙන්නේ. හැඟීම් නිසා වේදනා උපදින නිසාවෙන්ම කිසිම දෙයක් නොහැඟෙන විදියට අපේ හැඟීම් මරල දැමීම කොතරම් අපරාදයක් ද?'

'වේදනාව කියන්නේ අපි ඒ වින්ද සතුටේම දිගුවක් විතරයි. ඒ නිසා වේදනාව මරන්න ගිහිල්ලා සතුටත් මරා දාන්න එපා'. ගිනි උඳුන ළඟ ඉද ගන්නා ඒලියෝ රූරා හැලෙන කඳුළු ඔස්සේ තමන්ගේ වේදනාව දියකරලා දානවා. මට සිහිවුනේ කවබතා ගේ 'කුඩා ඉශු නළඟන' කෙටි කතාව.

වේදනාව සුවපත් කරගන්න කෙටි පාර (short circuit) හැටියට අපි කරන්නේ වේදනාව ඇතිකරපු කෙනාට වෛර කරන එක. එයා දුන්න සතුටට වුනත් කෘර වෙන එක. හැබැයි ඒකෙන් විනාශ වෙන්නේ අපිමයි. වෛරය වෙනුවට ඉවසීම, මෛත්‍රිය, කරුණාව වගේ දේවල් දැන් බටහිර විසින් ම ගෝලීය තේමාවන් ලෙස විකසිත කරමින් සිටිනවා. මේ චිත්‍රපටය වුනත් ඒකට හොඳ උදාහරණයක්. මිනිස්සු විවිධ නිමේෂයන් ඇතුලේ ආපතික ලෙස විගලිත භාවය අත්විඳින නව ලෝකයක් මේක. ඇත්තටම තියෙන්නේ ආර්ථික-ශ්‍රම විගලිත බව විතරක් නෙවෙයි. නව ආත්ම මූලික අත්දැකීම මේ යුගයේ මිනිස්සු අත්දකිමින් ඉන්නවා. ඉශිගුරෝ, මුරකමි වගේ අය ගෝලීය සාන්දෘස්ටික කේන්ද්‍රයේ ගොඩක් ජනප්‍රිය මේ නිසා. මිනිස් අරගලය සුවිශේෂ සාන්දෘස්ටික බවක් අත්පත් කර ගනිමින් සිටිනවා. බහුත්වයන් ඉවසන සුළු, නූතන බවේ බහුවිධ විගලිතභාවයන් ඒකාත්මික ලෙස අවශෝෂණය කර ගන්න හැකියාව තියන පුළුල් ප්‍රජාතාන්ත්‍රික අවකාශයක් ගැන එසේනම් අපිට මේ යුගයේ හිතන්නට වෙනවා.

අනාගත අරගල භූමිය ගොඩක් සංකීර්ණයි කියන්නයි මට මේ චිත්‍රපටය හරහා ඕනි උනේ.

Read More

''සමන් අදේශපාලනිකයි'' - සුනිල් ආරියරත්න

සමන් අතාවුදහෙට්ටි නිර්මාණය කළ "සොඳුරු සැරිසර රම්‍ය සාගරය දිගේ” සහ "සොඳුරු සැරිසර රතු බලකොටුව දිගේ” කෘතීන් ජනගත කිරීම වෙනුවෙන් පසුගිය 21 වන දා සන්ධ්‍යාවේ කොළඹ බණ්ඩාරනායක සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේදී පැවති උත්සවය.

සමන් අතාවුදහෙට්ටි රචනා කළ  "මලක් වුණේ” ගීත රචනා ග්‍රන්ථය වසරේ හොඳම ගීත ග්‍රන්ථය විය යුතු බව තම මතය වූවත්, සමන්ට එම රාජ්‍ය සම්මානය ලබා නොදුන් බවත්, ඒ පිළිබඳව තමාට දැඩි සේ රිදුණුත් සමන් උපේක්ෂා සහගතව එය විඳ දරාගත් බවත් පැවසූ මහාචාර්ය සුනිල් ආරියරත්න, සමන් ගේ මේ ගති ලක්‍ෂණ නිසා සමන් අතාවුදහෙට්ටි කෙනෙක් වීමට තමා ආසාවෙන් පසුවන බව පෙන්වා දුන්නේය.

මහාචාර්ය සුනිල් ආරියරත්න එසේ පැවසූයේ සමන් අතාවුදහෙට්ටි නිර්මාණය කළ  "සොඳුරු සැරිසර රම්‍ය සාගරය දිගේ” සහ "සොඳුරු සැරිසර රතු බලකොටුව දිගේ” කෘතීන් ජනගත කිරීම වෙනුවෙන් පසුගිය 21 වන දා සන්ධ්‍යාවේ කොළඹ බණ්ඩාරනායක සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේදී පැවති උළෙල අමතමිනි.

අග්‍රාමාත්‍ය රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතාගේ ද සහභාගීත්වයෙන් පැවති මෙම උළෙල අනෙකුත් පොත් දොරට වැඩිමේ සාම්ප්‍රදායික උළෙලවලට වෙනස් ආකාරයකින් පැවැත්විණි.

උළෙලෙහි විශේෂත්වය වූයේ මාධ්‍යවේදී චන්දන තිලකරත්න මෙහෙය වූ සංවාද මණ්ඩපයයි.  මහාචාර්ය සුනිල් ආරියරත්න, විශේෂඥ වෛද්‍ය ජයන්ත බලවර්ධන හා රංගවේදිනී බිම්සරා ප්‍රේමරත්න එම මණ්ඩපයට එක්වෙමින් සමන් අතාවුදහෙට්ටි විසින් මීට ඉහතදී සිදු කළ නිර්මාණ හා ඔහුගේ හැකියාවන් මෙන්ම සමාජ හා සාහිත්‍ය පිළිබදව ගැඹුරු කතිකාවක නිරත වූහ.

මේ වනවිට දේශපාලන ලෝකය ගිණියම් වුවත් සමන් අතාවුදහෙට්ටි ශීතල අසාමාන්‍ය චරිතයක් බව සංවාද මණ්ඩපයට එක්වෙමින් මහාචාර්ය සුනිල් ආරියරත්න පැවසිය. දේශපාලන තොරතුරු පිළිබඳව සමන් අතාවුදහෙට්ටි  සමග කතිකා කිරීමට තමන් වැඩි කැමැත්තක් දක්වුවත් සමන් අතාවුදහෙට්ටි  කිසි විටෙක දේශපාලනය ගැන කතිකා කරන්නේ නැතිව බව ද ඔහු පැවසිය. 

එහිදී වැඩිදුරටත් අදහස් දක්වමින් මහාචාර්ය සුනිල් ආරියරත්න මෙසේ ද  කීය.

"දේශපාලනය නොදන්නවා වුණත් ඇතැමුන් දේශපාලනය කතා කරනවා. නමුත් සමන් අදේශපාලනිකයි. ඔහු දේශපාලනය කතා කරන පුද්ගලයෙක් නෙවෙයි. අනෙක් පුදුම කාරණය සමන්ට තරහකාරයෝ නැති වීමයි. විවිධ අදහස් දරණ විවිධ පුද්ගලයන් සියල්ලම සමන්ට හිතැතියි. මේ රසික සභාව ම ඊට හොඳ උදාහරණයක්. දේශපාලන පැත්තෙන් ගත්තොත් එල්.ටී.ටී.ඊ. සාමාජිකයන් ඇරෙන්නට අනෙක් සියළු දේශපාලන අදහස් දරන අය අද මෙතැන ඉන්නවා.

ඕනෑම රටක තොරතුරු එසැණින් අන්තර් ජාලය හරහා ලබාගන්න පුළුවන්. එනිසා සංචාරක ලේඛකයාට අනාගතයක් හෝ සංචාරක ලේඛන වල වැදගත්කමක් තියේද යන ප්‍රශ්නවලට මගේ ළඟ හොද පිළිතුරක් තියෙනවා. සමන් කෘති රචනා කරනවා. එම කෘති පස් හය වතාවක් නැවත මුද්‍රණය වෙනවා. අන්තර් ජාලයෙන් ජපානය, ඉන්දියාව ගැන තොරතුරු ලබාගැනීමට හැකියාව තිබියෙදී ඇයි සමන්ගේ කෘති වලට එහෙම ඉල්ලූමක් තියෙන්නේ? අපට වැදගත් දේ පමණක් ඉතාම සුමට සරල ව්‍යාක්ත භාෂාවෙන් සමන්ගේ කෘති තුළ ඇතුලත් වන නිසයි. අපව අතින් අල්ලාගන තැන තැන කැන්දා ගෙන යන ගමන් සගයෙක් බවට මේ කෘති ඔස්සේ සමන් පත්වෙන නිසයි.

එම අවස්ථාවට එක්වෙමින් බිම්සරා ප්‍රේමරත්න මහත්මිය පැවසුවේ හඬ නළුවෙක් වශයෙන් මගේ පරම්පරාවේ බොහෝ දෙනෙක්ට මතක  "ගලිවර්ගේ චාරිකා හි” ගලිවර්ට හඬ කැවීමෙන් දායක වන්නේ සමන් අතාවුදහෙට්ටි මහතා බවය. හම අත්දැකීම් නිසා කවදා හෝ සංචාර පිළිබඳව සටහන් තබන්නට සමන් එළැඹුණා දැයි තමන්ට සිතන බවත් ඇය වැඩිදුරටත් සදහන් කළාය.

සෞන්දර්ය දැකීමට සමන්ට හැකියාව තිබෙන බව පැවසු බිම්සරා ප්‍රේමරත්න මහත්මිය සමන් සොදුරු මිනිසෙකු වූ නිසා ඔහුගේ චාරිකාලංකාර ඉතාම සොදුරු අත්දැකීම් බවට පත්වී තිබෙන බවත් සංවාද මණ්ඩපයට එක්වෙමින් පැවසුවාය.

වෛද්‍ය ජයන්ත බලවර්ධන මහතා පැවසූයේ සමන්ගේ රචනා ශෛලිය ඉතා සිත්ගන්නා සුළු බවයි. ඒ නිසාම මේ පොත් ඔස්සේ සැබැවින්ම සංචාරයක යෙදුණා වැනි හැඟීමක් පාඨකයන් තුළ ඇති වන බවද ඔහු පෙන්වා දුන්නේය. මෙවැනි ප්‍රතිභාවක් ඔස්සේ පාඨක ආකර්ශනය දිනා ගත හැකි සංචාරක ලේඛකයන් අතර සමන් කැපී පෙනෙන බවස බලවර්ධන මහතා පැවසීය.

කෘති ද්විත්වය එළිදැක්වීමේ අවස්ථාවේ දේශනයකට එක්වෙමින් ආචාර්ය රෝහණ වීරසිංහ මහතා පැවසූයේ පාඨක සිත් තුළ විචිත්‍ර චිත්තරූප මවන සුළු ආකර්ශනීය රචනා ශෛලිය, අප දැනුවත්භාවයට පත්කරන පිරිපුන් සවිස්තරාත්මක වාර්තාකරනය සහ ගවේෂණාත්මක ඓතිහාසික පුරාවෘත්ත පිළිබඳ අනාවරණය යන කරුණු තුනම  "සොදුරු සැරිසර රම්‍ය සාගරය දිගේ” හා  "සොදුරු සැරිසර රතු බලකොටුව දිගේ” චාරිකාලංකාර කෘති ද්විත්වය තුළ අන්තර් ගත බවය.

චාරිකා උමතුවකින් හා සංචාර පිපාසාවකින් පෙළෙන දේශාටන ලේඛකයෙකු ලෙස සමන් අතාවුදහෙට්ටි මහතා තමන්වම හදුනාගන්නා බවත් සමන් අතාවුදහෙට්ටි මහතා ජපන් ගුවන් චාරිකා උමතුවකින් පෙළෙන මිතුරෙකු වන නෙබුවෝ විසින් අවාරයේ අසාමා කන්ද තරණය කිරීමට ගිය සමන් අතාවුදහෙට්ටි මහතා පිළිබඳව පුදුමයට පත්ව ඔහුගේ චාරිකා උමතුව තහවුරු කර තිබෙන බවත් රෝහණ වීරසිංහ මහතා පැවසිය.

එහිදී වැඩි දුරටත් අදහස් දක්වමින් රෝහණ වීරසිංහ මහතා මෙසේද පැවසීය.

"මිට පෙර මුද්‍රණය කළ සේද මාවත දිගේ, සරවක් නදිය දිගේ, සොදුරු සක්වල අහස දිගේ වල දක්නට ලැබුණු පිරිපුන් සවිස්තරාත්මක වාර්තාකරණය හා ගවේෂණාත්මක අනාවරණ එළිදැක්වෙන රම්‍ය සාගරය දිගේ, රතු බලකොටුව දිගේ යන කෘතීන් ද්විත්වය තුළත් නොමදව අත්විදිය හැකියි. සමන් අතාවුදහෙට්ටි මහතාගේ චාරිකා හුදු විනෝද චාරිකා නොව ගවේෂණාත්මක අධ්‍යාපනික වශයෙන් දැක්විය හැක.

ඒ වෙනුවෙන් ඔහු කරනු ලබන කැපවීම ඉතා විශිෂ්ඨය රම්‍ය සාගරය දිගේ ග්‍රන්ථගය් අඩංගු කාර්ටුන් කටුගෙය, ග්‍රහලෝකාගාරය හා මිරයිකන් කෞතුකාගාරය යන ස්ථාන පිළිබඳව වාර්තා කරන්නේ ගැඹුරු සවිස්තර වාර්තා ස්වරුපයෙන් බව සඳහන් කල යුතුයි. රතු බලකොටුව දිගේ කෘතිය තුළ ලියවුණු පුංචි කෝච්චියේ සිම්ලා ගමන, ගෙන්දගම් නෑම සඳහා ගිය ගමන රම්‍ය නගරය දිගේ කෘතියේ අසාමා ගිනි කන්ද තරණය පිළිබඳව වාර්තා කිරීමේදී ත්‍රාසය හා තැතිගැන්මක් අප තුළ ඇති කිරීමට ඔහු සමත් බව කිව යුතුයි."
  

ව්‍යාපාරවේදී රන්ජන් පෙරේරා අදහස් දක්වමින් පැවසූයේ ජපාන සහ ඉන්දීය සංස්කෘතියේ සැබෑ හැඩ රුව දැන හඳුනා ගැනීමට සමන්ගේ මේ කෘති දෙක ඔස්සේ ඉඩ කඩ සැලසෙන බවයි. එහිදී සමන් ඉතා සියුම් ලෙස අපේ රටේ ආකල්ප සමග ඒ ඒ රටවල ඇවතුම් පැවතුම් ගලපාලන අන්දමද ඔහු පෙන්වා දුන්නේ රම්‍ය සාගරය දිගේ කෘතියෙන් මේ වාක්‍ය උධෘත කරමිනි. "අපි විස්කි බොනවා. ජපන්නු විස්කි රස විදිනවා.”

ජපානය හා ඉන්දියාව පිළිබඳ රස මතක අවුළුවාලන මියුරු ගී දෙකක් උරේෂා රවිහාරි සහ සදුනි විජේතුංග ඉදිරිපත් කළ අතර ඒ ගී සුරේෂ් මාලියැද්දගේ සංගීත සංයෝජනයෙන් ඔප් නැංවිණි.

මෙම අවස්ථාවට කෝට්ටේ ශ්‍රී සාමග්‍රී ධර්ම මහා සංඝ සභාවේ මහානායක අති පූජ්‍ය ඉත්තෑපානේ ධම්මාලංකාර හිමි  ප්‍රමුඛ  මහා සංඝරත්නය, ශ්‍රී ලංකා කතෝලික සංනිවේදන පර්ෂදයේ සභාපති ලාල් පුෂ්පදේව ප්‍රනාන්දු පියතුමා ප්‍රමුඛ පූජක පක්‍ෂය, අගමැති රනිල් වික්‍රමසිංහ, එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ මහලේකම් සහ අධ්‍යාපන අමාත්‍ය අකිල විරාජ් කාරියවසම්, ආණ්ඩු පක්‍ෂයේ ප්‍රධාන සංවිධායක හා ඉඩම් අමාත්‍ය ගයන්ත කරුණාතිලක, විදුලිබල බලශක්ති සහ ව්‍යාපාර සංවර්ධන අමාත්‍ය රවී කරුණානායක, පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී නලින්ද ජයතිස්ස, පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී එස්.එම්. මරික්කාර්, ශ්‍රී ලංකාවේ ජපාන තානාපති අකිර සුගියාමා, ශ්‍රී ලංකාවේ චීන මහජන සමූහාණ්ඩුවේ නියෝජ්‍ය තානාපති හූ වෙයි, ශ්‍රී ලංකාවේ ඉන්දීය මහකොමසාරිස් කාර්යාලයේ පළමු ලේකම් නෙහා සිං යන මහත්ම මහත්මීන්ද, ප්‍රවීණ කලාකරුවන්, ප්‍රවීණ ජනමාධ්‍යවේදීන්, ලේඛක ලේඛිකාවන්, ප්‍රකාශකයන්, රසික රසිකාවන් ඇතුළු විශාල පිරිසක් ද එක්ව සිටියහ.  

Read More